ประกวดราคาจ้างการพัฒนาระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ (Intelligent Switching System Development)
โครงการการพัฒนาระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ (Intelligent Switching System Development) มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อปรับปรุงกระบวนการทำสวิตชิ่ง (Switching Workflow) ของการไฟฟ้านครหลวงให้มีความทันสมัยและปลอดภัยยิ่งขึ้น โดยการนำเทคโนโลยีเชิงปฏิบัติงาน (Operational Technology) มาใช้ทดแทนกระบวนการเดิมที่ต้องอาศัยการสื่อสารผ่านวิทยุและการจดบันทึกด้วยมือ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดข้อผิดพลาด (Switching Error)
ขอบเขตของงานประกอบด้วยการพัฒนาระบบหลัก 3 ส่วน ได้แก่ 1) ระบบสร้างลำดับสวิตชิ่ง (Switching-order Generation) ในรูปแบบ Web-based Application สำหรับพนักงานศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้า (Dispatcher) เพื่อใช้สร้าง แก้ไข และอนุมัติรายการสวิตชิ่งโดยอัตโนมัติ 2) ระบบ Middleware สำหรับบริหารจัดการข้อมูลแบบเวลาจริง (Real-time) ระหว่างเซิร์ฟเวอร์และอุปกรณ์พกพา และ 3) Mobile Application สำหรับช่างไฟฟ้าในสถานีไฟฟ้า เพื่อใช้ตรวจสอบและยืนยันหมายเลขสวิตช์ด้วยการสแกน QR Code หรือเทคโนโลยีระบุตำแหน่งอื่นๆ
ระบบที่พัฒนาขึ้นจะดึงข้อมูลโครงข่ายไฟฟ้าจากระบบ SCADA/EMS/DMS ในรูปแบบมาตรฐาน CIM (Common Information Model) มาใช้ในการประมวลผล ทำให้สามารถสร้างลำดับการสับปลดสวิตช์ได้อย่างแม่นยำตามเงื่อนไขทางวิศวกรรม นอกจากนี้ยังมีระบบตรวจสอบความถูกต้อง (Verification) และขั้นตอนการอนุมัติผ่านอีเมล (Workflow Approval) เพื่อให้มั่นใจว่าทุกขั้นตอนการปฏิบัติงานมีความปลอดภัยสูงสุดต่อทั้งผู้ปฏิบัติงานและระบบจำหน่ายไฟฟ้าในพื้นที่กรุงเทพมหานคร นนทบุรี และสมุทรปราการ
English summary
The Intelligent Switching System Development project aims to enhance the efficiency and safety of the Metropolitan Electricity Authority’s (MEA) switching workflow. By integrating Operational Technology (OT), the project replaces manual, radio-based procedures with an automated system to prevent switching errors. The scope includes developing a Web-based Application for dispatchers to generate and approve switching orders, a Middleware system for real-time data synchronization, and a Mobile Application for field technicians to verify switch IDs via QR code scanning. The system will utilize electrical network data from SCADA/EMS/DMS in CIM (Common Information Model) format, ensuring precise automated order generation and systematic data logging for the power distribution networks in Bangkok, Nonthaburi, and Samut Prakan.
สถานีไฟฟ้าและศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้าในพื้นที่กรุงเทพมหานคร, นนทบุรี และสมุทรปราการ
ข้อมูลเชิงลึกของโครงการ
AI วิเคราะห์เป้าหมายโครงการ
- เพื่อลดขั้นตอนการทำงานที่ไม่จำเป็นในกระบวนการทำสวิตชิ่ง
- เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดจากการทำสวิตชิ่ง (Switching Error) และเพิ่มความปลอดภัยแก่ผู้ปฏิบัติงาน
- เพื่อนำเทคโนโลยีเชิงปฏิบัติงาน (Operational Technology) มาประยุกต์ใช้ในระบบควบคุมไฟฟ้า
- เพื่อจัดเก็บข้อมูลกระบวนการทำสวิตชิ่งอย่างเป็นระบบและสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้
- เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการระบุตำแหน่งและหมายเลขสวิตช์ในสถานีไฟฟ้า
ขอบเขตของงาน
- พัฒนา Web-based Application (Switching-order Creator) สำหรับสร้างรายการลำดับสวิตชิ่งอัตโนมัติ
- พัฒนา Mobile Application สำหรับติดตั้งบน Tablet เพื่อใช้ยืนยันหมายเลขสวิตช์ในสถานีไฟฟ้า
- พัฒนาระบบ Middleware เพื่อบริหารจัดการการรับส่งข้อมูลแบบ Real-time ระหว่าง Server และ Mobile App
- พัฒนาระบบเชื่อมต่อข้อมูลกับฐานข้อมูล SCADA/EMS/DMS ในรูปแบบ CIM (Common Information Model)
- พัฒนาระบบ Workflow สำหรับการตรวจสอบและอนุมัติรายการสวิตชิ่ง (Verification & Approval)
- พัฒนาระบบแจ้งเตือนผ่าน Email สำหรับผู้บริหารเพื่อพิจารณาอนุมัติรายการ
- พัฒนาระบบฐานข้อมูลสำหรับจัดเก็บและเรียกดูข้อมูลรายการสวิตชิ่งย้อนหลัง
- ออกแบบส่วนติดต่อผู้ใช้งาน (UI/UX) ในรูปแบบกราฟิกที่รองรับการเลือกอุปกรณ์ไฟฟ้าในสถานีและสายส่ง
สิ่งที่ต้องส่งมอบ
- ระบบซอฟต์แวร์สร้างลำดับสวิตชิ่ง (Web-based Application)
- ระบบซอฟต์แวร์ยืนยันความถูกต้องของหมายเลขสวิตช์ (Mobile Application)
- ระบบ Middleware สำหรับการรับส่งข้อมูล
- ฐานข้อมูลระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะที่เชื่อมโยงกับระบบ SCADA/EMS/DMS
- (หมายเหตุ: รายการเอกสารคู่มือและการฝึกอบรมไม่ได้ระบุรายละเอียดในส่วนนี้ของ TOR)
ระยะเวลาดำเนินการ
- ไม่ระบุในเอกสารส่วนนี้
คุณสมบัติผู้เสนอราคา
- Eligibility Requirements: -
- Standards Compliance: ระบบต้องรองรับมาตรฐาน CIM (Common Information Model) สำหรับข้อมูลระบบไฟฟ้า
- Experience: -
- Previous Project Cost: -
- Technical Capabilities: ต้องมีความเชี่ยวชาญในการพัฒนา Web-based Application, Mobile Application และระบบ Middleware ที่ทำงานแบบ Real-time
- Personnel: -
เกณฑ์การพิจารณา
- ไม่ระบุในเอกสารส่วนนี้
ข้อกำหนดทางเทคนิค
- รองรับการนำเข้าข้อมูลจาก SCADA/EMS/DMS ในรูปแบบ CIM format รายวัน
- Web-based Application ต้องสามารถสร้างรายการสวิตชิ่งอัตโนมัติ (Automatic Generation) ตามเงื่อนไขที่กำหนด
- ระบบต้องรองรับการแก้ไขรายการแบบอิสระ (เพิ่ม/ลบ/แก้ไข) และบันทึกร่าง (Draft) ได้
- Mobile Application ต้องรองรับการสแกน QR Code เพื่อเปรียบเทียบข้อมูลหมายเลขสวิตช์
- ระบบ Middleware ต้องรองรับการเชื่อมต่อผ่านเครือข่าย WiFi หรือ Cellular
- มีระบบตรวจสอบความถูกต้อง (Check & Balance) ระหว่างผู้เตรียมรายการ ผู้สั่งการ และผู้อนุมัติ
เงื่อนไขสัญญา
- ไม่ระบุในเอกสารส่วนนี้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
- Q: ระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะช่วยลดข้อผิดพลาดได้อย่างไร?
A: ช่วยลดข้อผิดพลาดโดยใช้ระบบอัตโนมัติสร้างลำดับสวิตชิ่งแทนการเขียนมือ และใช้การสแกน QR Code ยืนยันอุปกรณ์แทนการใช้สายตามองเพียงอย่างเดียว- Q: ข้อมูลพื้นฐานที่ใช้ในระบบมาจากแหล่งใด?
A: มาจากฐานข้อมูลระบบ SCADA/EMS/DMS ของการไฟฟ้านครหลวง ในรูปแบบมาตรฐาน CIM (Common Information Model) - Q: ผู้ใช้งานหลักของ Web-based Application คือใคร?
A: พนักงานศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้า (Dispatcher) ที่ปฏิบัติงานในสำนักงาน (Office Site) ทั้ง 6 ศูนย์ - Q: Mobile Application มีหน้าที่สำคัญอย่างไรในโครงการนี้?
A: ใช้สำหรับช่างไฟฟ้าในสถานีเพื่อสแกน QR Code ยืนยันว่าสับปลดสวิตช์ได้ถูกต้องตามหมายเลขที่ศูนย์ควบคุมสั่งการ - Q: ระบบ Middleware ทำหน้าที่อะไร?
A: บริหารจัดการการรับส่งข้อมูลรายการสวิตชิ่งแบบ Real-time ระหว่างเซิร์ฟเวอร์กลางและแท็บเล็ตของช่างไฟฟ้า - Q: หากต้องการยกเลิกงานดับไฟกะทันหัน ระบบรองรับหรือไม่?
A: รองรับ โดยรายการที่จัดเก็บในฐานข้อมูลสามารถปรับสถานะเป็น “ยกเลิก” ได้ในกรณีมีเหตุสุดวิสัย - Q: ขั้นตอนการอนุมัติรายการสวิตชิ่งเป็นอย่างไร?
A: ต้องผ่านการตรวจสอบจากวิศวกรประจำศูนย์ และส่งอีเมลให้ผู้บังคับบัญชาอนุมัติผ่านระบบก่อนเริ่มใช้งานจริง - Q: ระบบนี้ครอบคลุมพื้นที่การทำงานส่วนใดบ้าง?
A: ครอบคลุมสถานีต้นทาง, สถานีสับเปลี่ยน, สถานีย่อย, Switching Unit และสายส่งในเขตกรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการ - Q: การสื่อสารระหว่างศูนย์ควบคุมและช่างไฟฟ้าในระบบใหม่เป็นอย่างไร?
A: เปลี่ยนจากการใช้สื่อสารผ่านวิทยุเพียงอย่างเดียว เป็นการส่งข้อมูลผ่านระบบ Middleware ไปยัง Mobile App แบบ Real-time - Q: ระบบสามารถสร้างรายการสวิตชิ่งสำหรับงานประเภทใดได้บ้าง?
A: งานดับไฟสายส่ง, งานดับไฟอุปกรณ์ในสถานีต้นทาง และงานดับไฟอุปกรณ์ในสถานีย่อย
- Q: ข้อมูลพื้นฐานที่ใช้ในระบบมาจากแหล่งใด?
เอกสารขอบเขตงาน (TOR) ฉบับเต็ม
การไฟฟ้านครหลวง
Metropolitan Electricity Authority
ร่างขอบเขตของงาน
(Term of Reference : TOR)
- บทนํา
การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจที่รับพลังงานไฟฟ้าจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่ง ประเทศไทย (กฟผ.) ผ่านระบบส่งที่ระดับแรงดัน 230 kV หรือสถานีต้นทาง (Terminal Station) ที่มีระดับแรงดัน 69/115 kV จากนั้นส่งพลังงานผ่านสายส่งย่อย (Sub-transmission Line) ที่ระดับแรงดัน 69/115 kV ไปยังสถานี ย่อย (Substation) เพื่อลดแรงดัน ก่อนจะกระจายพลังงานผ่านสายป้อนที่ระดับแรงดัน 12/24 kV และส่งไปยังระบบ แรงต่ํา โดยผ่านหม้อแปลงจําหน่าย (Distribution Transformer) เพื่อแปลงแรงดันเป็น 400/230 V ดังรูปที่ 1 ทั้งนี้ เพื่อนําพลังงานไฟฟ้าไปจําหน่ายให้แก่ผู้ใช้ไฟฟ้าในพื้นที่เขตนครหลวง 3 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร นนทบุรี และ
สมุทรปราการ
COMMERCIAL CUSTOMER
Overhead transmission lines (230 kV )
ELECTRIC GENERATING STATION
Circuit
breaker
Step up transformer
INDUSTRIAL CUSTOMER
Undeground.
Distribution
lines’:’
Distribution lines (12,24 kV )
Circuit
breaker
Circuit
Step down
breaker transformer
TERMINAL STATION
SUBSTATION Step down
Distribution
transformer
RESIDENTIAL CUSTOMER
transformer
Low voltage 230/400 volts
Sub-transmission lines (69,115 kV)
รูปที่ 1 ภาพรวมระบบจําหน่ายไฟฟ้า (อย่างง่าย) ในพื้นที่เขตนครหลวง
ด้วยความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นในพื้นที่เขตนครหลวง ทําให้การไฟฟ้านครหลวงต้องมีการปรับปรุง ขยายระบบ จําหน่าย และซ่อมบํารุงอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีการชํารุดหรือเสื่อมสภาพตามการใช้งาน โดยก่อนเริ่มการทํางานดังกล่าว จําเป็นต้องมีกระบวนการดับไฟหรือตัดกระแสไฟฟ้าในบริเวณปฏิบัติงาน ที่เรียกว่า “กระบวนการทําสวิตชิ่ง” เพื่อ ความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงานในหน่วยงานก่อสร้างและบํารุงรักษา และจํากัดบริเวณดับไฟให้กระทบต่อผู้ใช้ไฟฟ้าให้
น้อยที่สุด ซึ่งกระบวนการทําสวิตชิ่งถือเป็นภารกิจหนึ่งที่สําคัญของฝ่ายควบคุมระบบไฟฟ้า
กระบวนการทําสวิตชิ่ง (Switching Workflow) เป็นชุดขั้นตอนการทํางานที่เกี่ยวข้องกับการสับปลดสวิตช์ ต่าง ๆ ในระบบไฟฟ้า เพื่อตัดกระแสไฟฟ้าให้ครอบคลุมขอบเขตงานที่ระบุตามใบขออนุญาตการทํางาน (Work Permit) โดยมีขั้นตอนประกอบด้วย
ๆ
- การเตรียมรายการลําดับสวิตชิ่ง
- การแจ้งรายการลําดับสวิตชิ่ง
- การสั่งทํารายการลําดับสวิตชิ่ง
- การทําสวิตชิ่งตามรายการลําดับสวิตชิ่ง
การพัฒนาระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ (Intelligent Switching System Development)
หน้า 1 จาก 57
การไฟฟ้านครหลวง
Metropolitan Electricity Authority
ร่างขอบเขตของงาน
(Term of Reference : TOR)
ในการเตรียมรายการลําดับการสวิตชิ่ง ผู้จัดทําต้องมีความเข้าใจเกี่ยวกับการทํางานและการใช้งานของสวิตช์ ต่าง ๆ เช่น Circuit Breaker, Disconnecting Switch และ Earth Switch ซึ่งลําดับการสับปลดสวิตช์จะขึ้นอยู่กับ ประเภทของอุปกรณ์นั้น ๆ นอกจากนี้ สิ่งสําคัญ คือ ผู้จัดทําต้องสามารถระบุหมายเลขสวิตช์ที่ต้องการสับปลดได้อย่าง ถูกต้อง ทั้งในเรื่องของสถานที่ติดตั้ง ระดับแรงดันไฟฟ้าที่ใช้งาน ตําแหน่งติดตั้ง และประเภทของสวิตช์ โดยฝ่าย ควบคุมระบบไฟฟ้า ได้กําหนดมาตรฐานในการระบุหมายเลขสวิตช์ที่ติดตั้งในสถานีไฟฟ้า สายส่ง และสายป้อน เพื่อ ป้องกันความสับสนในการสื่อสารระหว่างศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้ากับช่างไฟฟ้าประจําสถานี พนักงานฝ่ายบํารุงรักษา
ระบบไฟฟ้า หรือพนักงานการไฟฟ้านครหลวงเขต
ไว้ในภาคผนวก 1
1.1 การเตรียมรายการลําดับสวิตชิ่ง
ซึ่งมาตรฐานการกําหนดชื่อและหมายเลขสวิตช์ได้แสดงรายละเอียด
การเตรียมรายการลําดับสวิตชิ่งสําหรับงานดับไฟฟ้า พนักงานศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้าจะเป็นผู้รับผิด
ๆ
ชอบในการจัดทํารายการดังกล่าว เพื่ออํานวยความสะดวกในการปรับปรุงและบํารุงรักษาอุปกรณ์ไฟฟ้า ซึ่งหลัก แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ งานดับไฟสายส่ง, งานดับไฟอุปกรณ์จ่ายไฟในสถานีต้นทาง, และงานดับไฟ อุปกรณ์จ่ายไฟในสถานีย่อย โดยแต่ละประเภทมีความซับซ้อนและจํานวนรายการลําดับสวิตชิ่งที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่ กับความสําคัญของอุปกรณ์ เงื่อนไข และขอบเขตการทํางาน โดยแบบฟอร์มที่ใช้ในการเตรียมลําดับสวิตชิ่ง และ ตัวอย่างรายการสวิตชิ่งดับไฟสามารถดูได้ในภาคผนวก 2 พนักงานศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้าจะได้รับใบขออนุญาตดับ ไฟฟ้าปฏิบัติงาน (Work Permit) ที่ระบุวัน เวลา จุดประสงค์ ขอบเขตการทํางาน และชื่อผู้ประสานงานหรือผู้แจ้ง ปล่อยไฟทํางาน (Permit Man) ซึ่งจะทําหน้าที่ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อแจ้งพื้นที่ดับไฟทํางานและ แจ้งจ่ายไฟกลับ
เมื่อจัดเตรียมรายการลําดับสวิตชิ่งเสร็จสิ้น รายการดังกล่าวต้องผ่านการตรวจสอบความถูกต้องจากทั้ง วิศวกรไฟฟ้าประจําศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้าและผู้บริหารระดับแผนก เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดที่อาจนําไปสู่เหตุการณ์ ไฟฟ้าดับโดยไม่ตั้งใจ หรือก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ปฏิบัติงาน
1.2 การแจ้งรายการลําดับสวิตชิ่ง
เมื่อรายการลําดับสวิตชิ่งได้รับการอนุมัติแล้ว หากในรายการลําดับสวิตชิ่งมีการสับปลดสวิตช์ และ/หรือ ควบคุมอุปกรณ์ในสายส่งหรือสถานีไฟฟ้าที่ไม่สามารถควบคุมระยะไกลผ่านระบบ SCADA/EMS/DMS ได้ อาจเพราะ เป็นอุปกรณ์จ่ายไฟฟ้าชั่วคราวไม่มีการติดตั้งอุปกรณ์สื่อสารและแลกเปลี่ยนข้อมูลกับระบบ SCADA/EMS/DMS หรือ
อุปกรณ์สื่อสารขัดข้องชํารุด เป็นต้น การทําสวิตชิ่งจําเป็นต้องอาศัยการสั่งการให้ช่างไฟฟ้าและ/หรือเจ้าหน้าที่ที่ เกี่ยวข้องเป็นผู้ลงมือปฏิบัติสับปลดสวิตช์ โดยก่อนการทําสวิตชิ่ง ต้องแจ้งรายการลําดับสวิตชิ่งให้ผู้ปฏิบัติทราบล่วง หน้าไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง และไม่เกิน 24 ชั่วโมง ยกเว้นในกรณีฉุกเฉิน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องของ รายการกับสภาพระบบไฟฟ้าที่อาจเปลี่ยนแปลงหลังการเตรียมรายการลําดับสวิตชิ่ง ทั้งนี้ เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดที่ อาจเกิดขึ้น โดยศูนย์ควบคุมจะแจ้งรายการลําดับสวิตชิ่งผ่านทางวิทยุสื่อสาร
การพัฒนาระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ (Intelligent Switching System Development)
หน้า 2 จาก 57
การไฟฟ้านครหลวง
Metropolitan Electricity Authority
ร่างขอบเขตของงาน
(Term of Reference : TOR)
1.3 การสั่งทํารายการลําดับสวิตชิ่ง
ในกรณีที่การทําสวิตชิ่งจําเป็นต้องอาศัยการสั่งการผ่านวิทยุสื่อสารแทนการใช้งานระบบ
SCADA/EMS/DMS การสั่งทํารายการลําดับสวิตชิ่งให้เริ่มสั่งก่อนเวลาที่ขอดับไฟ และให้เสร็จก่อนเวลาเริ่มปฏิบัติงาน ที่ระบุไว้ในใบขออนุญาตดับไฟฟ้าปฏิบัติงาน (Work Permit) ในตอนเริ่มต้นให้ศูนย์ควบคุมฯ ใช้วิทยุสื่อสารเรียกชื่อ สถานีไฟฟ้าแทนช่างไฟฟ้าให้เตรียมตัวทําสวิตชิ่งพร้อมแจ้งให้ทํา KYT (การทบทวนความปลอดภัยก่อนเริ่มงาน) เพื่อ เสริมความปลอดภัยในขั้นตอนปฏิบัติงาน โดยลําดับขั้นตอนการสั่งทําสวิตชิ่ง มีดังนี้ - ศูนย์ควบคุมฯ แจ้งหมายเลขสวิตช์และเงื่อนไขการสับปลด เช่น “ไม้อัด สับ MA6912 อ่านกระแส
ไฟฟ้า 3 เฟส” ตามรายการลําดับสวิตชิ่ง - ช่างไฟฟ้าทวนคําสั่ง หากทวนคําสั่งไม่ถูกต้อง ให้ศูนย์ควบคุมฯ แจ้งแก้ไข และให้ช่างไฟฟ้าทวน
คําสั่งจนถูกต้อง เมื่อทวนคําสั่งถูกต้องให้ศูนย์ควบคุมฯ ตอบรับว่า “ถูกต้อง ทําได้” จากนั้นให้ทํา เครื่องหมายหน้าหมายเลขรายการลําดับสวิตชิ่งในใบรายการลําดับสวิตชิ่ง เพื่อให้รู้ว่าได้มีการสั่ง
ลําดับสวิตชิ่งนั้นไปแล้ว - หากช่างไฟฟ้าแจ้งว่าคําสั่งสวิตชิ่งที่ได้รับไม่ตรงกับที่แจ้งไว้ล่วงหน้า ให้ศูนย์ควบคุมฯ หยุดการสั่ง
สวิตชิ่งทันที และตรวจสอบลําดับการสับปลดให้ถูกต้อง ก่อนดําเนินการสั่งสวิตชิ่งต่อไป 1.4 การทําสวิตชิ่ง
การทําสวิตชิ่งในกรณีนี้ พิจารณาวิธีการทําสวิตชิ่งที่แผงควบคุมของอุปกรณ์ (Local Control) โดยช่าง ไฟฟ้าต้องเดินทางไปที่อุปกรณ์และลงมือปฏิบัติ เมื่อช่างไฟฟ้าได้รับคําสั่งว่า “ถูกต้อง ทําได้” จะดําเนินการดังนี้ - เมื่อช่างไฟฟ้าเดินทางถึงจุดที่อุปกรณ์และตําแหน่งเบอร์สวิตช์ที่ระบุไว้ ให้ช่างไฟฟ้าทํามาตรการชี้นิ้ว
และกล่าวยืนยันก่อนลงมือปฏิบัติการสวิตชิ่ง - หลังจากดําเนินการสวิตชิ่งเสร็จสิ้น ให้ช่างไฟฟ้าแจ้งเวลาและเบอร์สวิตช์ที่ดําเนินการเสร็จให้ศูนย์
ควบคุมทราบ - พนักงานศูนย์ควบคุมฯ ทําการบันทึกเวลาลงในรายการลําดับการสวิตชิ่งที่ได้ทําเครื่องหมายหน้า
หมายเลขรายการ - หากยังมีรายการลําดับการสวิตชิ่งค้างอยู่ ก็จะดําเนินการสั่งและทําสวิตชิ่งต่อจนเสร็จสิ้น เมื่อทํา
สวิตชิ่งเสร็จสิ้นแล้ว ศูนย์ควบคุมฯ จะประสานงานกับผู้แจ้งปล่อยไฟทํางาน (Permit Man) เพื่อ
ตรวจสอบว่าบริเวณทํางานไม่มีไฟฟ้า - เมื่อกองงานปรับปรุงหรือบํารุงรักษาดําเนินการเสร็จสิ้น และผู้แจ้งปล่อยไฟทํางาน (Permit Man)
แจ้งว่าพร้อมให้ปล่อยกระแสไฟฟ้า ศูนย์ควบคุมฯ เริ่มขั้นตอนการสั่งทํารายการลําดับการสวิตชิ่ง สําหรับขั้นตอนการจ่ายไฟฟ้ากลับ
กระบวนการทําสวิตชิ่งที่กล่าวถึงข้างต้นยังเป็นกระบวนการที่ไม่ได้ใช้เทคโนโลยีเชิงปฏิบัติงาน
(Operational Technology) และมีมาตรการป้องกันความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากการทําสวิตชิ่ง (Switching Error) ซึ่งต้องใช้เวลาและมีขั้นตอนหลายอย่างในการดําเนินการ แม้ว่าจะมีมาตรการป้องกัน แต่ก็ยังมีโอกาสเกิดข้อผิด
การพัฒนาระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ (Intelligent Switching System Development)
หน้า 3 จาก 57
การไฟฟ้านครหลวง
Metropolitan Electricity Authority
ร่างขอบเขตของงาน
(Term of Reference : TOR)
พลาดได้ ดังนั้น เพื่อปรับลดขั้นตอนที่ไม่จําเป็นในกระบวนการทํางาน และลดความเสี่ยงจากข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น ฝ่ายควบคุมระบบไฟฟ้า การไฟฟ้านครหลวง จึงมีความประสงค์ที่จะจัดจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์โครงการการพัฒนาระบบ สวิตชิ่งอัจฉริยะ (Intelligent Switching System Development)
- แนวคิดสถาปัตยกรรมการทํางานของระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ
ระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะเป็นการนําเทคโนโลยีเชิงปฏิบัติงาน (Operational Technology) ที่อาศัยทั้ง ซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์มาประยุกต์ช่วยควบคุมกระบวนการทําสวิตชิ่ง ตั้งแต่ขั้นตอนการ เตรียม การแจ้ง การสั่งทํา และการทําสวิตชิ่ง เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพ ลดขั้นตอนการทํางาน ป้องกันข้อผิดพลาดจากการทําสวิตชิ่ง (Switching Error) และมีการจัดเก็บข้อมูลกระบวนการทําสวิตชิ่งอย่างเป็นระบบ สามารถตรวจสอบข้อมูลต่าง ๆ ย้อนหลังได้อย่าง สะดวกและรวดเร็ว
SCADA/EMS/DMS Database (CIM format)
Switching-order Generation Server
Dispatcher
Web-based Application
Switching-order Command Server
WiFi/Cellular
Mobile App
message
message
Station Site no. 1
Station Site no. n
Office Site
Middleware
รูปที่ 2 แนวคิดสถาปัตยกรรมและกลไกการทํางานระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ
แนวคิดสถาปัตยกรรมและกลไกการทํางานของระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ ตามรูปที่ 2 มีรายละเอียดดังนี้
2.1 องค์ประกอบพื้นฐานระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ ประกอบด้วย
• ระบบสร้างลําดับสวิตชิ่ง ประกอบด้วยฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ ทําหน้าที่สร้างรายการลําดับสวิตชิ่ง โดยซอฟต์แวร์พัฒนาในรูปแบบ Web-based Application ติดต่อกับผู้ใช้งานหรือพนักงานศูนย์ ควบคุมระบบไฟฟ้าที่ปฏิบัติงานที่สํานักงาน (Office Site) ศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้า ซึ่งมีจํานวน 6
ศูนย์ฯ
• ระบบ Middleware ประกอบด้วยฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ ทําหน้าที่บริหารจัดการรับส่งข้อมูล รายการลําดับสวิตชิ่งแบบเวลาจริงระหว่าง Switching-order Generation Server กับอุปกรณ์ tablet ช่างไฟฟ้าที่ประจําอยู่สถานีไฟฟ้า (Station Site) ซึ่ง tablet มีการติดตั้งซอฟต์แวร์ที่ใช้ ยืนยันตําแหน่งหมายเลขเบอร์สวิตช์ในรูปแบบ Mobile Application
การพัฒนาระบบสวิตชิ่งอัจฉริยะ (Intelligent Switching System Development)
หน้า 4 จาก 57
การไฟฟ้านครหลวง
Metropolitan Electricity Authority
ร่างขอบเขตของงาน
(Term of Reference : TOR)
ซอฟต์แวร์ยืนยันความถูกต้องของหมายเลขสวิตช์ ทําหน้าที่รับข้อมูลหมายเลขสวิตช์จากระบบ Middleware และเปรียบเทียบกับข้อมูลหมายเลขสวิตช์ที่ได้จากการใช้ tablet สแกน QR Code ที่ ตัวอุปกรณ์สวิตช์ หรือวิธีการระบุตําแหน่งหมายเลขสวิตช์อื่น ๆ โดยสามารถแจ้งผลลัพธ์การเปรียบ เทียบให้ช่างไฟฟ้าทราบผ่านหน้าจอซอฟต์แวร์ รวมถึงการส่งผลลัพธ์ให้พนักงานศูนย์ควบคุมระบบ ไฟฟ้าทราบผ่านการส่งข้อมูลไปกลับไปยัง Web-based Application ของระบบสร้างลําดับสวิตชิ่ง ผ่านระบบ Middleware
2.2 หลักการทํางานของระบบสร้างลําดับสวิตชิ่ง
เริ่มต้นข้อมูลระบบไฟฟ้าจาก SCADA/EMS/DMS ในรูปแบบ CIM (Common Information Model) เป็นรายวันจะถูกคัดลอกมาเก็บที่ฐานข้อมูลของ Server ที่เรียกว่า “Switching-order Generation” โดย Server ดังกล่าว มีการติดตั้ง Web-based Application ที่อาจเรียกว่า “Switching-order Creator” ซึ่งสามารถสร้างรายการลําดับสวิตชิ่งตามเงื่อนไขที่เจ้าหน้าที่ศูนย์ ควบคุมระบบไฟฟ้า (Dispatcher) กําหนดตามลักษณะงานดับไฟอุปกรณ์
• Switching-order Creator Application ต้องมีส่วนการติดต่อกับพนักงานศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้า ในฐานะผู้เตรียมรายการลําดับสวิตชิ่งหรือผู้ใช้งานในรูปแบบกราฟิก ซึ่งอนุญาตให้ผู้ใช้งานเลือก อุปกรณ์ไฟฟ้าในสถานีต้นทาง, สถานีสับเปลี่ยน, สถานีย่อย, Switching Unit, สถานีไฟฟ้าลูกค้าแรง สูง และ/หรือสายส่งที่ต้องการดับไฟ และยังมีส่วนในการป้อนข้อมูลวัน เวลา จุดประสงค์ ขอบเขต การทํางาน ชื่อผู้แจ้งปล่อยไฟทํางาน และอื่น ๆ โดยเมื่อป้อนข้อมูลที่จําเป็นเบื้องต้นแล้ว Application ต้องสามารถสร้างรายการลําดับสวิตชิ่งได้อัตโนมัติ
• รายการลําดับสวิตชิ่งที่ Switching-order Creator Application ได้สร้างขึ้น ต้องอนุญาตให้ผู้ใช้งาน สามารถแก้ไขข้อมูลในรายการลําดับสวิตชิ่งไม่ว่าจะเป็นการเพิ่ม ลบ แก้ไขได้อย่างอิสระ เช่น วัน เวลา จุดประสงค์ ขอบเขตการทํางาน ชื่อผู้แจ้งปล่อยไฟทํางาน หมายเลขสวิตช์ และอื่น ๆ ที่ เกี่ยวข้องกับรายการลําดับสวิตชิ่ง โดยในระหว่างการแก้ไข application ต้องอนุญาตให้ผู้ใช้งาน บันทึกร่าง (Draft) รายการลําดับสวิตชิ่งที่อยู่ระหว่างการแก้ไขได้
เมื่อผู้ใช้งานได้ตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนของรายการลําดับสวิตชิ่งเรียบร้อย และกด submit รายการลําดับสวิตชิ่งแล้ว Switching-order Creator Application ต้องมีส่วนการรอตรวจสอบจาก ผู้สั่งการฯ ศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้า เพื่อตรวจสอบความถูกต้องเบื้องต้น และต้องมีส่วนการ submit รายการลําดับสวิตชิ่งที่ผ่านการตรวจสอบจากผู้สั่งการฯ ศูนย์ฯ ไปยัง email ของผู้บังคับบัญชา เพื่อ ให้ผู้บังคับบัญชาทราบ และเข้ามาอนุมัติความถูกต้องของรายการลําดับสวิตชิ่งอีกชั้นหนึ่ง
• หลังจากผู้บังคับบัญชาอนุมัติ และกด submit แล้ว รายการลําดับสวิตชิ่งที่ผ่านการอนุมัติต้อง สามารถบันทึกและจัดเก็บในฐานข้อมูล โดยรายการลําดับสวิตชิ่งที่ได้จัดเก็บในฐานข้อมูลต้อง สามารถปรับสถานะเป็นยกเลิกได้ จากกรณีที่ผู้ขออนุญาตดับไฟทํางานมีเหตุสุดวิสัยที่ต้องยกเลิกงาน
หรือเกิดการทํางานซ้ําซ้อนกับงานที่มีความจําเป็นเร่งด่วนกว่า
การพัฒนาระบบสวิตชิงอัจฉริยะ (Intelligent Switching System Development)
หน้า 5 จาก 57