แบบบันทึกข้อมูลการเก็บตัวอย่างและค่าความหนาแน่นของชั้นดินผุพัง
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่ พื้นที่แปลง
หมายเลขหลุม
พื้นที่ ตำบล
ระดับความสูง
ว/ด/ป เก็บตัวอย่าง
อำเภอ
ม.รทก.
ค่าพิกัด UTM WGS84
จังหวัด
ความลึก/ระยะเก็บตัวอย่าง
ผู้ทำการบันทึก
21.
ผลค่าความหนาแน่น (Kg/m³)
ผลวิเคราะห์ธาตุ
ความลึก
(m.)
Graphic
log
คำอธิบาย
หมายเลข
ตัวอย่าง
ระยะเก็บ
หมายเหตุ
ตัวอย่าง (m.) นน.สิน
(Kg.)
นนแท้ง
(Kg.)
ค่าความ
หนาแน่น
TREY
LREE
HREY
(ppm)
(ppm)
(ppm)
ชนิดธาตุ
หายากหลัก
ชนิดธาตุ
เหายากรอง
หมายเหตุ : ให้ใช้แบบบันทึกข้อมูลการเก็บตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่นี้ แนบท้ายภาคผนวกท้ายเล่มรายงานด้วย
ธาตุหายากหลัก ได้แก่ Ce, La, Nd, Y
ธาตุหายากรอง (> 10 ppm) ได้แก่ Dy, Pr, Sm, Gd, Yb
-๔๑-


-๔๒-
มาตรฐานผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ที่ต้องส่งมอบ
๑. ตัวอย่างหิน/แร่
.๔๔
๒. ตัวอย่างตะกอนท้องน้ำ
๔๖
๓. ตัวอย่างหินที่บดแล้ว
๔๘
๔. ตัวอย่างแร่หนัก
.๕๐
๕. ตัวอย่างแร่ทองคำ
.๕๓
๖. ตัวอย่างแผ่นหินบาง / แผ่นหินบางขัดมัน
๕๖
๗. ตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่
๕๗
๘. ตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ที่บดแล้ว
১০
๔. ตัวอย่างทะเบียนรายการตัวอย่างหิน/แร่.
.๖๒
๑๐. ตัวอย่างทะเบียนสรุปรายการตัวอย่าง (ทุกประเภท)
๖๓
๑๑. ขั้นตอนวิธีการเก็บและเตรียมตัวอย่างแต่ละประเภท.
๖๔
๑๑.๑ วิธีการเก็บตัวอย่างธรณีเคมี
๖๔
๑๑.๒ วิธีการเก็บตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่/หินสด
.๖๔
๑๑.๓ วิธีการเตรียมตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่/หินสด
๖๗
๑๑.๔ วิธีการหาค่าความหนาแน่นของชั้นดินและหินผุ
๖๙
๑๑.๕ การตั้งชื่อหมายเลขตัวอย่างชั้นดิน/หิน
.๗๑
หมายเหตุ : ๑. การทำฉลาก (Label) และดัชนี (Index)
กรณีเขียน ให้ใช้วัสดุ (สี) ที่คงทน (Permanent) และสามารถกันน้ำได้
กรณีพิมพ์ ให้พิมพ์ด้วยเครื่องพิมพ์ Laser เพื่อความชัดเจนและไม่ลบเลือนในระยะเวลาอันสั้น

• เมื่อติดกับถุงพลาสติกหรือลังพลาสติกแล้ว ต้องมีแผ่นพลาสติกใสปิดทับอีกชั้นเพื่อป้องกันการขูด
  ขีด
• การติดฉลากกับขวดพลาสติกหรือลังพลาสติก จะต้องติดด้วยกาวลาเท็กซ์ หรือกาวอื่นที่ดีกว่า
  เพื่อให้ฉลากติดแน่นไม่หลุดลอกโดยง่าย
  ๒. ภาพถ่ายรูปหิน/แร่ สำหรับทำทะเบียนรายการตัวอย่าง
• ใช้ชื่อไฟล์ตามหมายเลขตัวอย่าง
• ภาพถ่ายมุมกว้าง ภาพถ่าย Outcrop และภาพถ่ายระยะใกล้ (jpeg file) พร้อมสเกลในรูปแบบ
  เดียวกัน
  บันทึกข้อมูลลงในทะเบียนรายการตัวอย่าง (Excel file)
  ๓. การส่งดัชนีประกอบผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด ให้ส่ง digital file ที่บรรจุไว้ในสื่อบันทึกข้อมูลด้วย
  พร้อมทั้งจัดทำดัชนีสรุปรายการตัวอย่าง Excel file/jpeg file และ digital file
  ๔. รายละเอียดอื่น ๆ หรือหากมีข้อสงสัยให้สอบถามเพิ่มเติมได้ที่กองทรัพยากรแร่ กรมทรัพยากรธรณี
  โทร. ๐-๒๖๒๑-๙๗๖๒
  
  
  -๔๓-
  ๑. ตัวอย่างหิน/แร่
  ตัวอย่างหิน/แร่ ขนาดไม่น้อยกกว่า ๑๐ ๐ ๔ x ๔ เซนติเมตร ต้องตัดหน้าเรียบอย่างน้อยสองหน้า เขียน
  หมายเลขตัวอย่างและตำแหน่งพิกัดที่เก็บตัวอย่างกำกับในหน้าที่ตัดเรียบ การเขียนให้เขียนด้วยสีดำทับลงไป
  บนพื้นที่ทาด้วยสีขาวไว้ให้อ่านได้ชัดเจน ไม่ลอกหลุด พร้อมทั้งถ่ายรูปและทำทะเบียนรายการตัวอย่าง (รูปที่
  ๑.๑) จากนั้นให้นำหินห่อด้วยพลาสติกใสให้แน่น แล้วนำใส่กล่องพลาสติกใส (No.๒๓๒) ขนาด ๑๓.๗ X ๑๘.๕ X ๗.๒
  เซนติเมตร พร้อมติดคำอธิบายหน้ากล่องตัวอย่าง (รูปที่ ๑.๒) และนำใส่ลังพลาสติกซึ่งสามารถวางซ้อนทับกันได้
  ขนาดประมาณ ๑๒ x ๑๖ x ๘ นิ้ว (รูปที่ ๑.๓) พร้อมทั้งให้มีฉลากดังแสดงในรูปที่ ๑.๔ ไว้ด้านข้างลังทั้ง ๔
  ด้านรวมทั้งฝาลัง และมีดัชนีดังรูปที่ ๑.๕ ส่งมาด้วย
  
  ภาพถ่ายตัวอย่างหิน/แร่แบบก้อน (ซ้าย) และแบบผง (ขวา) สำหรับจัดทำทะเบียนตัวอย่าง
  
  graph LR
  A[หินก้อนซ้าย] –> B(ภาพถ่าย)
  C[หินผงขวา] –> D(ภาพถ่าย)
  
  
  
  ภาพตัวอย่างกล่องพลาสติกใส (No.๒๓๒) สำหรับเก็บตัวอย่างหิน/แร่ และตัวอย่างป้ายคำอธิบายหน้ากล่องพลาสติกใส
  
  graph LR
  A[กล่องพลาสติก] –> B(ภาพถ่าย)
  C[ป้ายคำอธิบาย] –> D(ภาพถ่าย)
  
  
  
  ภาพตัวอย่างลังพลาสติกสำหรับเก็บตัวอย่างหิน/แร่ ตะกอนท้องน้ำ และแร่หนัก
  
  graph LR
  A[ลังพลาสติก] –> B(ภาพถ่าย)
  
  
  
  ภาพตัวอย่างฉลากสำหรับติดด้านข้างของลังพลาสติก
  
  graph LR
  A[ฉลากลัง] –> B(ภาพถ่าย)
  
  
  
  ภาพตัวอย่างดัชนีแสดงตัวอย่างหิน/แร้ในลังพลาสติก
  
  graph LR
  A[ดัชนีตัวอย่าง] –> B(ภาพถ่าย)
  
  
  
  
  -๔๔-
  
  
  -๔๕-
  ๒. ตัวอย่างตะกอนท้องน้ำ
  ตัวอย่างตะกอนท้องน้ำ ที่เตรียมไว้ประมาณ ๑๐๐ กรัม ให้นำบรรจุในขวดพลาสติกใสที่มีฝาปิดเป็นฝา
  เกลียว ดังรูปที่ ๒.๑ ปิดฝาให้แน่น ไม่ให้มีอากาศเข้าออกได้ ติดฉลากรายละเอียดดังรูปที่ ๒.๒ แล้วนำขวด
  ดังกล่าวเรียงตามลำดับหมายเลขไว้ในลังพลาสติก (ชนิดเดียวกับลังตัวอย่างหิน) ติดฉลากดังรูปที่ ๒.๓ ไว้ด้านข้าง
  ลังทั้ง ๔ ด้าน รวมฝาลัง และมีดัชนีดังรูปที่ ๒.๔ ใส่ไว้ในลัง (กรณีของตัวอย่างที่ได้จากการขุดคูทดลอง หรือหลุม
  ทดลอง ให้มีข้อมูลของจุดเริ่มต้น และจุดสุดท้ายของการเก็บตัวอย่างด้วย)
  
  ภาพตัวอย่างขวดพลาสติกใสฝาเกลียว
  
  graph LR
  A[ขวดพลาสติก] –> B(ภาพถ่าย)
  
  
  
  ภาพตัวอย่างฉลากติดขวดพลาสติกใส
  
  graph LR
  A[ฉลากขวด] –> B(ภาพถ่าย)
  
  
  
  ภาพตัวอย่างฉลากติดลังพลาสติก
  
  graph LR
  A[ฉลากลัง] –> B(ภาพถ่าย)
  
  
  
  ภาพตัวอย่างดัชนีในลังพลาสติก
  
  graph LR
  A[ดัชนีลัง] –> B(ภาพถ่าย)
  
  
  
  -๔๖-
  การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
  ปี
  งวดที่
  ตัวอย่าง
  ถึง
  กรมทรัพยากรธร
  RESOUR
  DEPARTMENT OF MINERAL
  ลังที่
  ตัวอย่าง
  ตะกอนท้องน้ำ
  พื้นที่
  งาน
  จำนวนตัวอย่าง
  ตั้งแต่หมายเลขตัวอย่างที่
  ชั้นที่เก็บ
  บริษัท :
  สัญญาเลขที่
  รูปที่ ๒.๓ ตัวอย่างฉลากสำหรับติดด้านข้างของลังพลาสติก
  กรมทรัพยากรธรณ
  -DE
  X
  MENT OF MINERAL RE
  ดัชนีตัวอย่างตะกอนท้องน้ำ
  การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
  ปี
  พื้นที่
  งาน
  บริษัท
  สัญญาเลขที่
  ลำดับที่
  หมายเลข
  ตัวอย่าง
  สถานที่เก็บตัวอย่าง
  รูปที่ ๒.๔ ดัชนีแสดงตัวอย่างตะกอนท้องน้ำในลังพลาสติก
  ตำแหน่งพิกัด
  ที่เก็บ (UTM)
  หมายเหตุ
  ?
  jolen
  
  
  -๔๗-
  ๓. ตัวอย่างหินที่บดแล้ว
  ตัวอย่างหินที่บดแล้วและเหลือจากการส่งวิเคราะห์เคมีให้นำตัวอย่างประมาณ ๒๕๐ กรัม บรรจุไว้ใน
  ถุงพลาสติกใสหนาขนาด ๑๕ x 23 ซม. รูดปิดได้ ติดฉลากดังรูปที่ ๓.๑ เสร็จแล้วใส่ลงในถุงพลาสติกใสหนา
  ขนาด ๑๘ x 28 ซม. อีกชั้นหนึ่ง นำตัวอย่างที่ได้เรียงไว้ในลังพลาสติก (ชนิดเดียวกับลังตัวอย่างหิน) เขียนฉลาก
  ดังรูปที่ ๓.๒ ติดด้านข้างลังทั้ง ๔ ด้าน รวมฝาลัง และทำดัชนีดังรูปที่ ๓.๓
  No.1
  กองทรัพยากรแร่ กรมทรัพยากรธรณี
  การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
  พื้นที่
  ปี
  สัญญาเลขที่
  หมายเลขตัวอย่าง
  SGS No.
  เนิดหิน
  พิกัดภูมิศาสตร์ UTM WGS84 Zone…….
  ต………
  อ….
  ประเภทหัวบด.
  .E/
  .N
  ..ຈ.
  ดัชนีแผนที่ภูมิประเทศ ระวาง หมายเลขระวาง “ ชื่อระวาง”
  รูปที่ ๓.๑ ตัวอย่างฉลากที่ใช้ติดบนถุงพลาสติกใสหนา
  ลังที่
  รัพยากรธรTU
  PARTMENT OF MINERAL RE
  ตัวอย่าง
  หินที่บดแล้ว
  พื้นที่
  งาน
  การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
  จำนวนตัวอย่าง
  ตั้งแต่หมายเลขตัวอย่างที่
  ชั้นที่เก็บ
  บริษัท :
  สัญญาเลขที่
  รูปที่ ๓.๒ ตัวอย่างฉลากสำหรับติดด้านข้างของลังพลาสติก
  ถึง
  ปี
  งวดที่
  ตัวอย่าง
  کیلاتی
  Pogle
  
  
  -๔๘-
  เรมทรัพยากรธ
  รณ
  S
  RESO
  UR
  PTMENT OF MINERAL
  ดัชนีตัวอย่างหินที่บดแล้ว
  การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
  ปี
  พื้นที่
  งาน
  บริษัท
  สัญญาเลขที่
  ลำดับที่
  หมายเลข
  ตัวอย่าง
  ชนิดหิน
  สถานที่เก็บตัวอย่าง
  ตำแหน่งพิกัด
  ที่เก็บ (UTM)
  หมายเหตุ
  รูปที่ ดัชนีแสดงตัวอย่างหินที่บดแล้วในลังพลาสติก
  ៣.៣
  ঠল
  
  
  -๔๙-
  ๔. ตัวอย่างแร่หนัก
  ตัวอย่างแร่หนัก
  ที่ผ่านการแยกด้วยเครื่องแยกแร่แม่เหล็กไฟฟ้าแต่ละประเภทให้บรรจุใน
  ถุงพลาสติกรูดปิดได้ขนาด ๔ x 5 ซม. และเขียนรายละเอียดดังรูปที่ ๔.๑ ด้วยปากกาเขียนถุงพลาสติกที่ไม่
  หลุดลอกง่าย นำถุงพลาสติกบรรจุในหลอดพลาสติกใสฝาเกลียวดังรูปที่ ๔.๒ พร้อมกับนำฉลากดังรูปที่ ๔.๓ ใส่
  ไว้ในหลอด จากนั้นให้นำหลอดใส่แร่หนักทั้งหมด มาบรรจุใส่ในถุงพลาสติกที่สามารถรูดปิดปากถุงได้ขนาด ๔ x
  ๑๓ ซม. พร้อมนำฉลากดังรูปที่ ๔.๔ ใส่ไว้ในถุงด้วย จากนั้นนำถุงตัวอย่างทั้งหมดไปเรียงในลังพลาสติก
  ตามลำดับของหมายเลขตัวอย่าง ปิดฉลากดังรูปที่ ๔.๕ ไว้ที่ด้านข้างลังพลาสติก และมีดัชนีตัวอย่างดังรูปที่ ๔.๖
  หมายเลขตัวอย่าง
  คุณสมบัติความเป็นแม่เหล็ก
  รูปที่ ๔.๑ ตัวอย่างข้อความที่เขียนบนถุงพลาสติกเล็ก
  รูปที่ ๔.๒ หลอดพลาสติกใสฝาเกลียว
  2
  பு
  1
  3
  5
  น้ำหนัก
  กรัม
  (
  of
  ঠল
  نے
  Folber
  
  
  -๕๐-
  การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
  ปี
  ทรัพยากรธรณ
  IRTMENT OF MINERAL RESOUR
  ตัวอย่าง
  แร่หนัก
  พื้นที่
  งาน
  จำนวนหลอดใส่แร่หนัก
  หมายเลข
  ตำแหน่งที่เก็บ
  หมายเลขลังที่จัดเก็บ
  บริษัท :
  รูปที่ ๔.๔ ตัวอย่างฉลากติดถุงพลาสติกใสรูดปิดได้
  mA)
  หลอด
  Jodar
  
  -๕๑-
  การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
  DEPART
  กรมทรัพยากรธรณ
  X
  ATMENT OF
  MINERAL RES
  ตัวอย่าง
  แร่หนัก
  พื้นที่
  งาน
  ตั้งแต่หมายเลขตัวอย่างที่
  ชั้นที่เก็บ
  บริษัท :
  สัญญาเลขที่
  รูปที่ ๔.๕ ตัวอย่างฉลากสำหรับติดด้านข้างของลังพลาสติก
  ARTME
  กรมทรัพยากรธรณ
  20

ENT OF MINERAL RES
ปี
งวดที่
ถึง
ดัชนีตัวอย่างแร่หนัก
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่
ปี
งาน
บริษัท
สัญญาเลขที่
ลำดับที่
หมายเลข
ตัวอย่าง
สถานที่เก็บตัวอย่าง ระยะ
(เมตร)
ตำแหน่งพิกัด
ที่เก็บ (UTM)
หมายเหตุ
รูปที่ ๔.๖ ดัชนีแสดงตัวอย่างแร่หนักในลังพลาสติก


-๕๒-
๕. ตัวอย่างแร่ทองคำ
ตัวอย่างแร่ทองคำที่ได้จากการเลียง ให้ติดบนเทปใส แล้วบรรจุในถุงพลาสติกรูดปิดได้ขนาด ๔ x ๖
ซม. และเขียนรายละเอียดดังรูปที่ ๕.๑ ด้วยปากกาเขียนถุงพลาสติกที่ไม่หลุดลอกง่าย แล้วนำถุงพลาสติกมา
บรรจุในหลอดพลาสติกใสฝาเกลียวดังรูปที่ ๕.๒ พร้อมกับนำฉลากดังรูปที่ ๕.๓ ใส่ไว้ในหลอด จากนั้นให้นำ
หลอดใส่แร่ทองคำทั้งหมดบรรจุใส่ในถุงพลาสติกที่สามารถรูดปิดปากถุงได้ขนาด ๔ x ๑๓ ซม. พร้อมนำฉลาก
ดังรูปที่ ๕.๔ ใส่ไว้ในถุงด้วย จากนั้นนำตัวอย่างทั้งหมดไปเรียงตามลำดับของหมายเลขตัวอย่างในลังพลาสติก
แล้วติดฉลากดังรูปที่ ๕.๕ ไว้ที่ด้านข้างลังพลาสติก และมีดัชนีตัวอย่างดังรูปที่ ๕.๖
หมายเลขตัวอย่าง
จำนวนทองคำ …..เม็ดเกล็ด………..ไร
รูปที่ ๕.๑ ตัวอย่างข้อความที่เขียนบนถุงพลาสติก
รูปที่ ๕.๒ หลอดพลาสติกใสฝาเกลียว
2
LION
1
3
5
Br
Paben


-๕๓-
พื้นที่
หมายเลขตัวอย่าง
จำนวนทองคำ ……เม็ด……เกล็ด…
รูปที่ ๕.๓ ตัวอย่างฉลากติดขวดพลาสติกใส
ลังที่
ไร
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
DAYTOU-DEPA
ARTH
OURCES-DICOCUL
MENT OF MINERAL RESO
ตัวอย่าง
แร่ทองคำ
พื้นที่
งาน
หมายเลขตัวอย่างตั้งแต่
หมายเลขลังที่จัดเก็บ
บริษัท
สัญญาเลขที่
/
รูปที่ ๕.๔ ตัวอย่างฉลากติดถุงพลาสติกใสรูดปิดได้
.ปี.
.งวดที่.
ถึง.
নাম
বল
plen


-๕๔-
RIMENT OF MINERAL RESOURC
งาน
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่
ตัวอย่าง
แร่ทองคำ
จำนวนตัวอย่างแร่ทองคำ
ตั้งแต่หมายเลขตัวอย่างที่..
ชั้นที่เก็บ
บริษัท :
สัญญาเลขที่.
รูปที่ ๕.๕ ตัวอย่างฉลากสำหรับติดด้านข้างของลังพลาสติก
ลำดับที่
ปี.
งวดที่
ตัวอย่าง
ถึง
TMENT OF MINERAL RELO
ดัชนิตัวอย่างแร่ทองคำ
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่
ปี
งาน
บริษัท
หมายเลข
ตัวอย่าง
สถานที่เก็บ
ตัวอย่าง
รูปที่ ๕.๖ ดัชนีแสดงตัวอย่างแร่ทองคำในลังพลาสติก
.สัญญาเลขที่.
ตำแหน่งพิกัด ลักษณะกายภาพ
ที่เก็บ (UTM)
หมาย
เหตุ


-๕๕-
๖. ตัวอย่างแผ่นหินบาง / แผ่นหินบางขัดมัน
แผ่นหินบาง (Thin Section) และแผ่นหินบางขัดมัน (Double-polished Thin Section) ต้องแผ่น
กระจกที่มีความยาว ๔.๕ ซม. พร้อมเขียนหมายเลขตัวอย่างลงบนแผ่นสไลด์ให้เห็นชัดเจน ไม่ลอกหลุด (ขีดลง
บนกระจก) และเขียนหมายเลขตัวอย่างลงบนกระดาษแล้วติดกาวไว้บนสไลด์ด้วย นำแผ่นหินบางทั้งหมดใส่ใน
กล่องสำหรับใส่แผ่นหินบางที่มีช่องพอดี ไม่เลื่อนไหล ดังรูปที่ ๖.๑ และเขียนดัชนีแผ่นหินบางประกอบด้วย
หมายเลขแผ่นหินบาง ตำแหน่งพิกัดที่เก็บตัวอย่าง ติดบริเวณฝาปิดด้านในของกล่องให้ตรงกับแผ่นตัวอย่าง ส่วน
ฝากล่องด้านหน้า ให้ติดฉลากดังรูปที่ ๖.๒
ตัวกล่อง : ขอบด้านข้างทั้ง 2 ด้าน ติดชื่องานจ้าง เช่น
รายจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดห้าแมนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่จังหวัด
5.
ฝากล่อง : ผ่าด้านหน้า และด้านใน สิตหมายเลขรายการตัวอย่าง
รูปที่ ๖.๑ ตัวอย่างกล่องสำหรับใส่แผ่นหินบาง/แผ่นหินบางขัดมัน
ฝากล่อง : ขอบด้านข้างทั้ง 2 ด้าน ติดชื่องานชีน น
งานจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศัยยภาพแร่ พื้นที่จังหวัด
CR 007 Rk
CR 009 Rk
แผ่นหินบาง หรือแผ่นหินบางขัดมัน: ให้ผิดหมายเลข
ตัวอย่างด้านหน้า (ด้ารูป) และด้านหลัง ให้เขียนชื่อหมายเลข
ตัวอย่างลายนกระจก ในบริเวเนเดียวกัน

-๕๖-
EPARTMENT
30 กรมทรัพยากรธรณ
X
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่
ปี
งาน
งวดที่
OF MINERAL
LRE
แผ่นหินบาง
แผ่นหินบางขัดมัน
หมายเลขตั้งแต่
ถึง
ตัวอย่าง
รวม
ตัวอย่าง
แผ่นหินบาง/
สถานที่เก็บกล่องแผ่นหินบาง/แผ่นหินขัดมัน
หินบางขัดมัน
บริษัท :
สัญญาเลขที่
กล่องที่
/
รูปที่ ๖.๒ ตัวอย่างฉลากที่ติดฝาบนของกล่องใส่แผ่นหินบาง
๗. ตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่
ตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ ที่เตรียมไว้น้ำหนักประมาณ ๒๐๐ – ๕๐๐ กรัม ให้นำบรรจุใส่ถุงซิปขนาด
ประมาณ ๑๒๐๑๗ เซนติเมตร จำนวน ๒ ชุด เขียนหมายเลขตัวอย่างลงบนถุงทั้ง ๒ ด้าน และเขียนบนปากถุง
ด้วยปากกาเคมีกันน้ำ (รูปที่ ๗.๑) พร้อมทั้งจัดทำคำอธิบายป้ายชื่อตัวอย่าง ๗๐๑๐ ซม. ประกอบด้วยข้อมูล
ดังนี้ ชื่องานสำรวจ ปี พ.ศ.ที่ทำการสำรวจ หมายเลขตัวอย่าง ระยะที่เก็บตัวอย่าง ชนิดหิน พิกัดภูมิศาสตร์
ตำบล อำเภอ จังหวัด และดัชนีแผนที่ภูมิประเทศ โดยทำการจัดเก็บตัวอย่าง ๒ ชุด คือ ชุด A เป็นตัวอย่าง
สำหรับศึกษาต่อยอด และชุด B เป็นตัวอย่างสำหรับอ้างอิง เมื่อทำเสร็จแล้ว ซ้อนด้วยถุงร้อนใส ขนาด ๔๕๖ นิ้ว
เพื่อป้องกันน้ำหรือความชื้นจากภายนอก (รูปที่ ๗.๒) นำตัวอย่างดังกล่าวเรียงตามลำดับหมายเลขไว้ในลัง
พลาสติก (ชนิดเดียวกับลังตัวอย่างหิน) โดยแยกตัวอย่างสีลังใส่ตัวอย่างชุดละสี ติดฉลากดังรูปที่ ๗.๓ ไว้ด้านข้าง
ลังทั้ง ๔ ด้าน และฝาลัง และมีดัชนีดังรูปที่ ๗.๔ ใส่ไว้ในลัง)


-๕๗-
รูปที่ ๗.๑ ตัวอย่างการเขียนหมายเลขตัวอย่างลงบนถุงใส่ตัวอย่าง
(ด้านหลัง)
ろにいい(2)_0823
Nh801 (2)
WSR
No.1
กองทรัพยากรแร่ กรมทรัพยากรธรณี
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่
ปี…………สัญญาเลขที่
หมายเลขตัวอย่าง
ระยะ.ม. ชนิดหิน
พิกัดภูมิศาสตร์ UTM WGS84 Zone…….
………………………………..
E./……….N
ดัชนีแผนที่ภูมิประเทศ ระวาง หมาซอสพระพ “ที่ครถวาง"
No.1
A
กองทรัพยากรแร่ กรมทรัพยากรธรณี
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
ปี…….สัญญาเลขที่
พื้นที่
หมายเลขตัวอย่าง
ระยะ.ม. ชนิดหิน
พิกัดภูมิศาสตร์ UTM WGS84 Zone…..
..Ε/..
ดัชนีแผนที่ภูมิประเทศ ระวาง หมายเคนระวาง “ชื่อวรวาง…"
รูปที่ ๗.๒ รูปแบบการจัดทำคำอธิบาย (template label) ของตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่

graph TD
A[ชั้นดินผุพังอยู่กับที่] –> B{ข้อมูล};

ลังที่
กรมทรัพยากรธรณ
DEPARTMENT OF MINERAL
ตัวอย่าง
RES
ชั้นดินผุพังอยู่กับที่
พื้นที่
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
งาน
จำนวนตัวอย่าง
ตั้งแต่หมายเลขตัวอย่างที่
ชั้นที่เก็บ
บริษัท :
ปี
งวดที่
ตัวอย่าง
ถึง
สัญญาเลขที่
รูปที่ ๗.๓ ฉลากสำหรับติดด้านข้างของลังพลาสติก
B
N


-๕๘-
พื้นที่
งาน
บริษัท
รมยากรธรณ
กรมสร้
PARTMENT OF MINEP
ดัชนีตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่
ปี
.สัญญาเลขที่.
ลำดับที่
หมายเลข
ตัวอย่าง
สถานที่เก็บตัวอย่าง
ระยะ
(เมตร)
ตำแหน่งพิกัด
ที่เก็บ (UTM)
หมายเหตุ
รูปที่ ๗.๔ ดัชนีแสดงตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ในลังพลาสติก


-๕๙-
๔. ตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ที่บดแล้ว
ตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ที่บดแล้วและเหลือจากการส่งวิเคราะห์เคมีให้นำตัวอย่างประมาณ ๒๕๐
กรัม บรรจุไว้ในถุงพลาสติกใสหนาขนาด ๑๕ x ๒๓ ซม. รูดปิดได้ ติดป้ายชื่อตัวอย่างดังรูปที่ ๘.๑ และรูปที่
๘.๒ เสร็จแล้วใส่ลงในถุงซิปพลาสติกใสหนาขนาด ๑๘ ๐ ๒๘ ซม. อีกชั้นหนึ่ง นำตัวอย่างที่ได้เรียงไว้ในลัง
พลาสติก (ชนิดเดียวกับลังตัวอย่างหิน) เขียนฉลากดังรูปที่ ๘.๓ ติดด้านข้างลัง และทำดัชนีดังรูปที่ ๘.๔
No.1
กองทรัพยากรแร่ กรมทรัพยากรธรณี
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่
ปี
สัญญาเลขที่
หมายเลขตัวอย่าง
SGS No.
ระยะ. ………ม. ชนิดหิน
พิกัดภูมิศาสตร์ UTM WGS84 Zone..
Ε/.
N
……………….. ປີ…
ประเภทหัวบด.
.ຈ….
ดัชนีแผนที่ภูมิประเทศ ระวาง หมายเลขระวาง “ ชื่อระวาง”
รูปที่ ๘.๑ ตัวอย่างป้ายชื่อที่ใช้ติดบนถุงพลาสติกใสหนา
PN-P1-027-SSED
กองทรัพยากรแกรมหยากรรา
การจ้างเก่งโหว่รรรระะจัดหาแผนที่ศักย
พื้นทีแปลง จังหวัด…….
หมายเลขตัวอย่าง
365 NO.
พิกัดภูมิศาสตร์ 6064 ми
۲۴-P1-034-SSED
กะเทรัพยากรตรี กรมทรัพยากรรา
สารจ้างเร่งรัดขวาและจัดทางคนที่ย
หมายเลขตัวอย่าง….
565
ระยะ. ชนิดหิน
入
L
212008625/23-21-2868645/29
รูปที่ ๘.๒ ตัวอย่างการติดป้ายชื่อตัวอย่างบนถุงใส่ตัวอย่าง


-bo-
ลังที่
EPARTM
กรมทรัพยากรธรณ
RES
MENT OF MINERAL
ตัวอย่างชั้นดิน
ผุพังอยู่กับที่
ที่บดแล้ว
พื้นที่
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
ปี
งวดที่
งาน
จำนวนตัวอย่าง
ตั้งแต่หมายเลขตัวอย่างที่
ชั้นที่เก็บ
บริษัท :
สัญญาเลขที่
รูปที่ ๘.๓ ตัวอย่างฉลากสำหรับติดด้านข้างของลังพลาสติก
ตัวอย่าง
ถึง
DEPARTMENT OF
21
MINERAL
RES
ดัชนีตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ที่บดแล้ว
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่
งาน
บริษัท
ปี
..สัญญาเลขที่.
ลำดับที่
หมายเลข
ตัวอย่าง
สถานที่เก็บตัวอย่าง
ระยะ
(เมตร)
ตำแหน่งพิกัด
ที่เก็บ (UTM)
หมายเหตุ
(ประเภทหัวบด)
รูปที่ ๘.๔ ดัชนีแสดงตัวอย่างหินที่บดแล้วในลังพลาสติก
หมายเหตุ : ตัวอย่างหิน/แร่ ใช้เป็น ตัวอย่างหิน/แร่ ที่บดแล้ว, ตัวอย่างตะกอนท้องน้ำ ใช้เป็น ตัวอย่างตะกอนท้องน้ำที่บดแล้ว

ทะเบียนรายการตัวอย่างหิน/แร่
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่แปลง จังหวัด
กองทรัพยากรแร่ กรมทรัพยากรธรณี
ที่ วันเดือนปี
หมายเลข พื้นหลักฐาน เวลาริต
ตัวอย่างสนาม (Datum) (UIM Zore)
เส้นกริด เส้นกริดเหลือ
ตะวัน550
(Northing
(Fasting Grid) Grid)
เห็บรุ้ง | เส้นแวง
(Lattitute) (Longitute)
ชื่อระทะ เพระาร ข
ชื่อซากดึก
สถานที ตำบล ว่าแถว จังหวัด
จิ๋วหิน ชื่อแร่
ห้าอธิบาย
1:50000 1:50000 ตัวอย่าง
คำบรรพ์
หมวดหิน กลุ่มพับ
(Mamber) (Iormation) (Croup)
এসম
و متر
4
6
?
8
10
11
16
19
ອາຍຸ
ศิลาวรรณบา วิเคราะห์เคมี วิเคราะห์เคมี วิเคราะห์ ภาพจุดเก็บ ภาพ จํานวน
(Petrography) (Major Oxide) (Trace Element) X10 ตัวอย่าง ด้วยย่าง ด้วยย่าง
หมายเหตุ
๙. ตัวอย่างทะเบียนรายการตัวอย่างหิน/แร่
-๖๑-


ที่ งวดงานที่
หมายเลข
ประเภท
ตัวอย่างสนาม ตัวอย่าง
ทะเบียนรายการตัวอย่างหิน/แร่
การจ้างเร่งรัดสำรวจและจัดทำแผนที่ศักยภาพแร่
พื้นที่แปลง จังหวัด……..
กองทรัพยากรแร่ กรมทรัพยากรธรณี
เส้นกริด
เขตกริด
เส้นกริดเหนือ ชื่อระวาง เลขระวาง
ชนิด
ลังที่จัดเก็บ
ตะวันออก
ตำบล อำเภอ จังหวัด
ชื่อหิน ชื่อแร่ หมายเหตุ
(UTM Zone)
(Northing Grid) 1:50000 1:50000
ตัวอย่าง
(Easting Grid)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
Wielen
-๖๒-
๑๐. ตัวอย่างทะเบียนสรุปรายการตัวอย่าง (ทุกประเภท)


-៦៣-
๑๑. ขั้นตอนวิธีการเก็บและเตรียมตัวอย่างแต่ละประเภท
๑. วิธีการเก็บตัวอย่างธรณีเคมี
๒. วิธีการเก็บตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่/หินสด
๓. วิธีการเตรียมตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่/หินสด
๔. วิธีการหาค่าความหนาแน่นของชั้นดินและหินผุ
๕. การตั้งชื่อหมายเลขตัวอย่างชั้นดิน/หิน
๑๑.๑ วิธีการเก็บตัวอย่างธรณีเคมี
๑๑.๑.๑ การเก็บตัวอย่างตะกอนท้องน้ำ
ดำเนินการเก็บตัวอย่างตะกอนท้องน้ำตามลำห้วยต่าง ๆ และแพรกสาขา โดยใช้มือเก็บตัวอย่าง
ตะกอนดิน/ทรายที่อยู่บริเวณพื้นผิวของท้องน้ำซึ่งตัวอย่างที่เก็บจะต้องมีขนาดประมาณทรายละเอียด (fine-
grained sand ขนาด ๐.๑๐-๐.๒๕ มม.) ลงมา โดยเก็บตัวอย่างจุดละประมาณไม่น้อยกว่า ๑,๐๐๐ กรัม
จากนั้นนำตัวอย่างมาตากให้แห้งก่อนที่จะนำมาร่อนผ่านตะแกรงขนาด ๘๐ mesh (ขนาดประมาณ ๐.๑๗๗ มม.)
แล้วจึงนำตัวอย่างที่ผ่านการร่อนแล้วทำการแบ่งซอยตัวอย่างด้วยชุดแบ่งตัวอย่าง (riffle splitter) ให้ได้
ปริมาณตัวอย่างประมาณ ๒๐๐ กรัม จากนั้นแบ่งส่วนตัวอย่าง ๒๐๐ กรัมนี้เป็น ๒ ส่วนเท่า ๆ กันด้วยชุดแบ่ง
ตัวอย่าง (riffle splitter) อีกรอบ โดยส่วนแรกนำส่งวิเคราะห์ทางเคมี และส่วนที่สองนำส่งกรมทรัพยากรธรณี
เพื่อเก็บไว้เป็นตัวอย่างอ้างอิงต่อไป
๑๑.๑.๒ การเก็บตัวอย่างแร่หนักและแร่ทองคำด้วยวิธีการร่อนเลียง
สำรวจหาจุดเก็บตัวอย่างในบริเวณทางน้ำตรงตำแหน่งที่มีการสะสมตัวของชั้นกะสะ
(ชั้นกรวด) ที่เหมาะสม เช่น บริเวณแก่งกลางน้ำ (rapid) เนินทรายริมตลิ่ง (point bar) เป็นต้น เมื่อได้ตำแหน่ง
ที่เหมาะสมให้ทำการขุดหลุมเปิดชั้นกะสะให้ถึงหินดาน หรือมีความลึกของหลุมอย่างน้อยประมาณ ๓๐-๕๐
ซม. แล้วจึงทำการตักเอาตะกอนจากก้นหลุมให้ได้ปริมาตรประมาณ ๓๐ ลิตร ไปร่อนผ่านตะแกรงขนาดประมาณ ๑
ซม. และนำส่วนที่ลอดผ่านไปเลียงให้เหลือเพียงหัวแร่หนักเพื่อส่งตรวจชนิดแร่ต่อไป
๑๑.๒ วิธีการเก็บตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่/หินสด
เป็นวิธีการที่มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการกระจายตัวและประเมินปริมาณธาตุหายากที่สะสมตัวในแหล่ง
แร่แบบผุพังอยู่กับที่ ซึ่งขั้นตอนการเก็บตัวอย่างได้พัฒนาขึ้นโดย ธวัชชัย เชื้อเหล่าวานิช และคณะ
มีรายละเอียดลำดับขั้น ดังนี้
๑๑.๒.๑ การเก็บตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ โดยวิธีการเซาะร่อง
๑) ทำความสะอาดหน้าตัดชั้นดิน โดยการใช้จอบถากผิวด้านหน้าชั้นดินออก เพื่อกำจัด
เศษใบไม้ วัชพืช และป้องกันการปนเปื้อนของตัวอย่างดิน รวมถึงจะได้เห็นโครงสร้างระดับการผุพังของชั้นดิน
ในเบื้องต้น ซึ่งจะนำไปสู่การกำหนดตำแหน่งในการเซาะร่องเก็บตัวอย่างดิน โดยตำแหน่งที่ทำการเซาะร่อง


-๖๔-
เก็บตัวอย่าง ควรหลีกเลี่ยงจุดที่มีแกนหิน (core stone) ฝั่งอยู่ และ/หรือมีสายแร่ตัดผ่าน เนื่องจากการเก็บ
ตัวอย่างในบริเวณนี้อาจทำให้ได้ค่าของธาตุบางตัวผิดปกติไปในลักษณะของ false anomaly (รูปที่ ๑๑.๑ ก)
๒) เมื่อทำการกำหนดตำแหน่งได้แล้ว เตรียมทำการเซาะร่องกว้าง ๒๐ เซนติเมตรโดยประมาณ ยาวตลอด
หน้าตัดหรือยาวตามความต้องการของผู้สำรวจ (โดยต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้ควบคุมการปฏิบัติงานสนาม)
โดยจะทำการเก็บตัวอย่างจากช่วงชั้นล่างสุดขึ้นไปสู่ส่วนบน เพื่อลดปัญหาการปนเปื้อนของตัวอย่างดินในแต่ละ
ชั้น (รูปที่ ๑๑.๑ ข-ค)
ทั้งนี้ในการเก็บตัวอย่างทุกช่วงระยะ จะทำการเก็บตัวอย่างเป็น ๒ ส่วน ส่วนแรกจะเก็บตัวอย่างดิน/หิน
ผุให้ได้ปริมาตร ๑๐ ลิตร สำหรับนำไปร่อนเลียงหาแร่หนักตกค้าง ในขณะที่ส่วนที่สองจะเก็บตัวอย่างเพิ่มอีก
ประมาณ ๕ ลิตร สำหรับนำไปส่งวิเคราะห์เคมีเพื่อหาปริมาณธาตุหายากและธาตุร่องรอย
(REE and trace elements) ด้วยวิธี ICP-MS (บดตัวอย่างด้วยชุดหัวบดเซรามิก) และหาปริมาณธาตุ
องค์ประกอบหลัก (major oxides) ด้วยวิธี XRF (บดตัวอย่างด้วยชุดหัวบดทังสเตนคาร์ไบด์)
๓) ใช้จอบถากผิวดินบริเวณที่ทำการเซาะร่องเก็บตัวอย่างอีกครั้ง เพื่อทำความสะอาดหน้าตัดดินแต่ละช่วง
ชั้น พร้อมกับใช้คิ้วไม้ไผ่ปักไว้ทุกช่วงระยะ ๑.๐ เมตร หรือตามความเห็นของผู้ควบคุมการปฏิบัติงาน จดบันทึกข้อมูล
ชั้นดินที่ปรากฏ ประมาณความหนาเบื้องต้นของชั้นดิน/หินผุ และถ่ายรูป
ทั้งนี้ ทำการบันทึกข้อมูลชั้นดินผุพังอยู่กับที่ โดยการแบ่งชั้นตัวอย่างดินผุพังอยู่กับที่ อาศัย
การเปรียบเทียบรูปแบบการแบ่งชั้นดิน/หินแกรนิตผุที่ทีมผู้สำรวจได้ออกแบบขึ้นมากับการแบ่งชั้นดิน/หินผุ
ตามมาตรฐาน (ตารางที่ ๑)
ตารางที่ ๑ การเปรียบเทียบการแบ่งชั้นดินทางปฐพีวิทยา กับการแบ่งชั้นดิน/หินผุที่กำหนดใช้
ชั้นดิน
Standard
Soil Profile
O-A
S
A-B
ตัวอักษรย่อ และคำอธิบายลักษณะชั้นดิน/หินผุที่กำหนดใช้
Descriptive abbreviation for soil profile defined in REE work
= ชั้นดินที่ไม่เหลือร่องรอยใดๆของโครงสร้างชั้นหินเดิม ซึ่งอาจมีการพัฒนาชั้น
อินทรีย์สารใหม่หรือไม่ก็ได้
ssw = ชั้นที่เนื้อหินมีระดับการผุสูงมากจนไม่สามารถระบุจำแนกประเภทหินดั้งเดิมได้
โดยไม่มีร่องรอยโครงสร้างภายในชั้นหินหลงเหลือให้สังเกตได้แล้ว แต่มีหย่อม
กระจุกสีที่เกิดจากการสะสมของสนิมเหล็ก-แมงกานีสไฮดรอกไซด์ หรือเม็ด
ลูกรังฝังประกระจายในเนื้อหินผุเกิดขึ้นในสัดส่วนที่สูงไม่เกินร้อยละ ๑๐ โดย
พื้นที่
B
sw = ชั้นที่เนื้อหินมีระดับการผุสูงมากในลักษณะเดียวกับ “ssw” แต่มีหย่อมกระจุกสีที่
เกิดจากการสะสมของสนิมเหล็ก-แมงกานีสไฮดรอกไซด์ หรือเม็ดลูกรังฝังประ
กระจายในเนื้อหินผุเกิดขึ้นในสัดส่วนที่มากกว่าร้อยละ ๑๐ โดยพื้นที่


-๖๕-
ชั้นดิน
Standard
Soil Profile
หมายเหตุ
B-C
ตัวอักษรย่อ และคำอธิบายลักษณะชั้นดิน/หินผุที่กำหนดใช้
Descriptive abbreviation for soil profile defined in REE work
wss = ชั้นที่เนื้อหินมีระดับการผุสูงมากจนไม่สามารถระบุจำแนกประเภทหินดั้งเดิมได้
B-C
WS
B-C
C
C-D
D

แต่ร่องรอยโครงสร้างภายในชั้นหินยังคงเหลือให้พอสังเกตได้ราง ๆ ทั้งนี้อาจมี
หรือไม่มีการพัฒนาหย่อมหรือกระจุกสีที่เกิดจากการสะสมของสนิมเหล็ก หรือ
เม็ดลูกรังฝังประกระจายในเนื้อหินผุก็ได้
ชั้นที่เนื้อหินมีระดับการผุมากจนไม่สามารถระบุจำแนกประเภทหินดั้งเดิมได้
แต่ยังคงเหลือโครงสร้างภายในชั้นหินให้พอสังเกตได้ ทั้งนี้อาจมีหรือไม่มี
การพัฒนาหย่อมหรือกระจุกสีที่เกิดจากการสะสมของสนิมเหล็ก หรือเม็ดลูกรัง
ฝังประกระจายในเนื้อหินผุก็ได้
wsr = ชั้นที่เนื้อหินมีระดับการผุปานกลางถึงมากโดยแร่ประกอบหินส่วนใหญ่ผุสลาย
จนไม่สามารถระบุเรียกชื่อชนิดหินอย่างจำเพาะเจาะจงได้ แต่ยังพอที่จะระบุ
จำแนกประเภทกลุ่ม หรือชนิดหินอย่างกว้าง ๆ ได้ (เป็นต้นว่า หินอัคนีเนื้อหยาบ
หินภูเขาไฟ หินแปร หินตะกอน หินแกรนิตเนื้อดอก หินทราย หรือหินโคลน
เป็นต้น) โดยเนื้อหินผุยุ่ยมากพอจะขุดเจาะได้ด้วยพลั่ว ทั้งนี้อาจมีหรือไม่มีการ
พัฒนาหย่อมหรือกระจุกสีที่เกิดจากการสะสมของสนิมเหล็ก หรือเม็ดลูกรัง
ฝังประกระจายในเนื้อหินผุก็ได้
wr = ชั้นที่เนื้อหินมีระดับการผุปานกลางที่แร่ประกอบหินส่วนใหญ่ยังคงสภาพดี
พอที่จะสามารถระบุเรียกชื่อชนิดหินอย่างจำเพาะเจาะจงได้ (เป็นต้นว่า
หินแกรนิตเนื้อไบโอไทต์ หรือหินแกรนิตเนื้อไมกา ๒ ชนิด หรือหินแกรนิตเนื้อ
ทัวร์มาลีน-มัสโคไวต์ เป็นต้น) โดยเนื้อหินผุยังพอที่จะขุดเจาะได้ด้วยอีเตอร์
ชะแลง หรือจอบ
wrk = ชั้นที่เนื้อหินมีระดับการผุเล็กน้อยถึงปานกลาง ที่สามารถระบุเรียกชื่อชนิดหินได้
อย่างจำเพาะเจาะจง โดยเนื้อหินผุมีความแข็งค่อนข้างมากแต่พอจะขุดเจาะด้วย
rk =
อีเตอร์ ชะแลง หรือจอบได้ด้วยความลำบาก
ชั้นที่เนื้อหินมีความสดถึงผุเล็กน้อยและมีความแกร่งสูงไม่สามารถขุดเจาะได้ด้วย
อีเตอร์ชะแลง หรือจอบ

• = ช่วงรอยต่อระหว่างชั้นดินมีการเปลี่ยนชั้นของเนื้อดินอย่างชัดเจน (abrupt changing) เช่น 5+sw, ws+wr
  = ช่วงรอยต่อระหว่างชั้นดินมีการเปลี่ยนชั้นของเนื้อดินแบบค่อยเป็นค่อยไป (gradual changing) เช่น s-sw, ws-wsr
  Bar
  
  -๖๖-
  (ก)
  (ข)
  (ค)
  รูปที่ ๑๑.๑ ขั้นตอนการเก็บตัวอย่างดินผุพังอยู่กับที่ โดยวิธีการเซาะร่อง
  (ก) การทำถากผิวความสะอาดหน้าตัดชั้นดิน
  (ข) การเก็บตัวอย่างดินจากชั้นล่างสุดขึ้นไปหาชั้นบน เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของธาตุในดินแต่ละชั้น
  (ค) ลักษณะการเซาะร่องเก็บตัวอย่างดินตลอดทั้งความยาวหน้าตัดชั้นดิน
  ๑๑.๒.๒ การเก็บตัวอย่างหินสด
  จะเลือกเก็บเฉพาะหินสด โดยการกะเทาะผิวส่วนที่ผุออก เก็บเต็มถุงผ้าเก็บตัวอย่าง ขนาด ๑๕๐๑๒ นิ้ว
  และทำการคัดเลือกตัวอย่างหินส่งวิเคราะห์เคมีเพื่อหาปริมาณธาตุหายากและธาตุร่องรอยอื่น ๆ ด้วยวิธี ICP-MS
  และปริมาณธาตุองค์ประกอบหลักด้วยวิธี XRF
  ๑๑.๓ วิธีการเตรียมตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่/หินสด
  การเตรียมตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่/หินสด สำหรับส่งวิเคราะห์เคมี และเก็บเป็นตัวอย่างสำหรับ
  อ้างอิงและศึกษาต่อยอด แบ่งการเตรียมตัวอย่างเป็น ๓ ประเภท ดังนี้
  ๑๑.๓.๑ การเตรียมตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ มีขั้นตอนการเตรียมตัวอย่าง ดังนี้ (รูปที่ ๑๑.๒)
  ๑) นำตัวอย่างดินที่ได้จากการเซาะร่อง/ขุดหลุมสำรวจ ปริมาตร ๕ ลิตร มาตากแดดให้แห้ง
  ๒) นำตัวอย่างของแต่ละจุดมาเรียงลำดับหมายเลขตัวอย่างจากมากไปน้
  ๓) ทำการแบ่งตัวอย่างดินด้วยชุดแบ่งตัวอย่าง (riffle splitter) เพื่อแบ่งส่วนตัวอย่างบรรจุลงในถุง
  ซิปขนาด ๑๒ x ๑๗ เซนติเมตร (น้ำหนักประมาณ ๒๐๐ - ๕๐๐ กรัม) เป็นจำนวน ๓ ถุง และตัวอย่าง
  ดินที่เหลือให้ตั้งพักไว้ก่อน
  ๔) ทำตามขั้นตอนข้างต้นจนเสร็จทุกชั้น หลังจากนั้นนำตัวอย่างที่เหลือของแต่ละชั้นมาผสม
  รวมกัน แล้วทำการแบ่งตัวอย่างอีกครั้ง ให้ได้เป็นตัวอย่างรวม
  หมายเหตุ: - ตัวอย่างดิน ๑ ถุงซิป จะนำไปทำการแบ่งเป็น ๒ ส่วนแรก นำไปบดเป็นผงด้วยชุดหัวบดเซรามิกสำหรับส่งวิเคราะห์ ICP-MS
  และอีกส่วนนำไปบดด้วยชุดหัวบดทังสเตนคาร์ไบด์สำหรับส่งวิเคราะห์ XRF สำหรับตัวอย่างผงที่เหลือจากการวิเคราะห์
  จะนำไปจัดเก็บ เป็นตัวอย่างสำหรับศึกษาวิจัยต่อยอด
  ตัวอย่างดินอีก ๒ ถุงจะจัดเก็บเป็นตัวอย่างอ้างอิงและตัวอย่างสำรองสำหรับศึกษาต่อยอดในอนาคต
  Bor
  
  
  -๖๗-
  ๑๑.๓.๒ การเตรียมตัวอย่างหิน จะทำการคัดเลือกหินที่สด และกะเทาะผิวส่วนที่ผุออก โดยแบ่ง
  ออกเป็น ๓ ส่วน ดังนี้ ส่วนแรก ปริมาณประมาณ ๑ ๒ กิโลกรัม บรรจุใส่ถุงเพื่อเตรียมส่งวิเคราะห์เคมี
  ในกรณีเป็นหินอัคนีแทรกซอน ให้เลือกตัวอย่างที่มีแร่ดอกน้อยที่สุด หรือหากหลีกเลี่ยงไม่ได้ให้ใช้เพิ่มปริมาณ
  ตัวอย่างหินที่ส่งวิเคราะห์เคมี อีกสองส่วน คัดเอาก้อนขนาดไม่น้อยกว่า ๑๐ x ๔ x ๔ เซนติเมตร เป็นตัวอย่างหิน
  สดสำหรับส่งศึกษาศิลาวรรณนา จำนวน ๑ ก้อน และเป็นตัวอย่างอ้างอิงและศึกษาต่อยอด จำนวน ๔ ก้อน
  (รูปที่ ๑๑.๓)
  หมายเหตุ: - ตัวอย่างหินที่เก็บมา นำไปทำการแบ่งเป็น ๒ ส่วน ๆ แรก นำไปบดเป็นผงด้วยชุดหัวบดเซรามิกสำหรับส่งวิเคราะห์ ICP-MS
  และอีกส่วนนำไปบดด้วยชุดหัวบดทังสเตนคาร์ไบด์สำหรับส่งวิเคราะห์ XRF สำหรับตัวอย่างผงที่เหลือจากการ
  วิเคราะห์จะนำไปจัดเก็บ เป็นตัวอย่างสำหรับศึกษาวิจัยต่อยอด
  (ก) การตากตัวอย่างดิน
  (ข) การจัดเรียงหมายเลขตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่
  ก่อนที่จะทำการแบ่งตัวอย่าง
  (ค) การแบ่งตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่
  ด้วยเครื่องแบ่งตัวอย่างดิน (sample splitter)
  รูปที่ ๑๑.๒ การเตรียมตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่
  (ง) การเตรียมตัวอย่างชั้นดินผุพังอยู่กับที่ ใส่ถุงซิปเพื่อเตรียมส่ง
  วิเคราะห์เคมี และจัดเก็บเป็นตัวอย่างอ้างอิงและศึกษาต่อยอด
  รูปที่ ๑๑.๓ การคัดเลือกตัวอย่างหินสด เพื่อเตรียมส่งวิเคราะห์เคมี ศึกษาศิลาวรรณนา และเป็นตัวอย่าง
  อ้างอิง และศึกษาต่อยอด
  
  
  -៦៨-
  ๑๑.๔ วิธีการหาค่าความหนาแน่นของชั้นดินและหินผุ
  ๑๑.๔.๑ การเตรียมอุปกรณ์ในการเก็บตัวอย่าง
  ชุดอุปกรณ์เก็บตัวอย่างสำหรับหาค่าความหนาแน่นชั้นดินและหินผุ (In-place Soil
  Sampler Set) ทางผู้รับจ้างต้องเป็นผู้จัดหาเอง
  เครื่องตอกเก็บตัวอย่างดิน
  กระบอกเก็บตัวอย่างดิน
  นำถุงสวมกระบอกเก็บตัวอย่างดิน
  เพื่อป้องกันไม่ให้ดินติดในเครื่อง
  ตอกเก็บตัวอย่าง
  นำกระบอกเก็บตัวอย่าง ใส่ตรงปลาย
  เครื่องตอกเก็บตัวอย่าง
  รูปที่ ๑๑.๔.๑ การเตรียมอุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่างชั้นดินและหินผุ
  ๑๑.๔.๒
  การตอกเก็บตัวอย่างเพื่อหาความหนาแน่นชั้นดินและหินผุ
  การเลือกตำแหน่งตอกเก็บตัวอย่างชั้นดินและหินผุ ให้เก็บจากร่องที่เซาะจากข้อ ๑๑.๒.๑
  โดยตอกเก็บทุกช่วงระยะ ๑.๐ เมตร หรือตามความเห็นของผู้ควบคุมการปฏิบัติงาน พร้อมตัวอย่างคู่ซ้ำ (field
  duplicate) ๑ ตัวอย่าง ต่อทุกช่วงระยะ ๑.๐ เมตร รายละเอียดตามรูป ๑๑.๔.๒
  ตอกจบจุดนี้ถึง
  หน้าลัลลิน
  ตอกเก็บตัวอย่างในแต่ละช่วงที่เก็บตัวอย่าง
  ชั้นละ 2 ตัวอย่าง
  ตอกไปเรื่อย ๆ จนจุดนี้ถึงหน้าตัดดิน
  เสร็จแล้วก็เอาเครื่องตอกออก
  ก็จะได้ตินในกระบอกลักษณะแบบนี้
  (ปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม ขึ้นอยู่กับ
  ค่าน้ำหนักที่ได้ และลักษณะดินการเก็บในแต่ละจุด)
  รูปที่ ๑๑.๔.๒ วิธีการตอกเก็บตัวอย่างชั้นดินและหินผุ
  ๑๑.๔.๓ การเก็บตัวอย่างชั้นดินและหินผุ ชั่งน้ำหนักและบันทึกค่า
  ๑) นำกระบอกเก็บตัวอย่างออกจากหน้าตัด โดยตัวอย่างต้องเต็มกระบอกเพื่อให้ได้
  ปริมาตรเท่ากันทุกกระบอก
  
  
  -๖๙-
  ๒) นำตัวอย่างชั้นดินและหินผุใส่ถุงพลาสติก ชั่งน้ำหนักตัวอย่างโดยบันทึกค่าเป็นหน่วย
  กิโลกรัม หากตัวอย่างไหนมี quartz/ pegmatite vein/ อื่นๆ ที่ทำให้น้ำหนักต่างกัน ให้
  remark ด้วย
  ๓) นำตัวอย่างไปตากให้แห้ง จากนั้นชั่งน้ำหนักตัวอย่างโดยบันทึกค่าเป็นหน่วยกิโลกรัม
  เพื่อมาหาค่าความถ่วจำเพาะต่อไป
  นำกระบอกเก็บตัวอย่างออกมาจากหน้าตัดดิน
  (ถ้าดินล้นกระบอก ให้ปาดดินออก
  ให้ได้ปริมาตรพอดีกับกระบอก)
  นำตัวอย่างมาชั่งทันที เพื่อดูความคลาดเคลื่อน
  ของน้ำหนักตัวอย่าง
  (ถ้าตัวอย่างไหนมี Qtz/pegmatite vein/อื่นๆ
  ที่ทำให้น้ำหนักต่างกัน ให้ remark ด้วย)
  รูปที่ ๑๑.๔.๓ วิธีการชั่งน้ำหนักตัวอย่างชั้นดินและหินผุ
  ๑๑.๔.๔ การคำนวณค่าความถ่วงจำเพาะของดิน
  ตัวอย่างมาตากให้แห้ง แล้วชั่งน้ำหนักอีกครั้ง
  เพื่อนำมาหาค่าความถ่วงจำเพาะต่อไป
  ความถ่วงจำเพาะ (specific gravity) คือ อัตราส่วนระหว่างความหนาแน่น (density) ของวัตถุกับ
  ความหนาแน่นของน้ำ ณ อุณหภูมิหนึ่ง ความถ่วงจำเพาะไม่มีหน่วย และเป็นสมบัติทางกายภาพ (physical
  properties) ของวัสดุ ดังนั้นเมื่อเปรียบเทียบกับน้ำที่มีความถ่วงจำเพาะเท่ากับ ๑ วัตถุที่มีความถ่วงจำเพาะ
  มากกว่าน้ำ (>๑) จะจมน้ำ ส่วนวัตถุที่มีค่าความถ่วงจำเพาะน้อยกว่า ๑ หรือน้อยกว่าน้ำ จึงลอยน้ำได้
  วิธีการคำนวณค่าความถ่วงจำเพาะ โดยนำน้ำหนักของตัวอย่างชั้นดินและหินผุที่แห้งแล้วมาคำนวณหาค่า
  ความหนาแน่นของดินและค่าความถ่วงจำเพาะของดินดังสมการด้านล่าง หลังจากนั้นจึงนำค่าความถ่วงจำเพาะที่
  คำนวณได้ทั้งหมดมาหาค่าเฉลี่ย โดยแบ่งเป็นกลุ่มตามชนิดตัวอย่าง
  ความถ่วงจำเพาะ
  =
  ความหนาแน่นของวัตถุ (kg/m³)
  ความหนาแน่นของน้ำ (kg/m³)
  มวล (kg)
  ความหนาแน่นของวัตถุ (kg/m³) =
  ปริมาตร (m³)
  ความหนาแน่นของน้ำ ณ อุณหภูมิ 4°C = 1 kg/m³
  
  
  -๗๐-
  4 ธันวาคม 2565
  PINATKO3(1)-(8) T
  ต.บางไทร อ.ตะกั่วป่า จ.พังงา
  ลักษณะภูมิประทศเป็นน้าเตีย ส่วาเใหญ่ปลูกปาล์ม ยางพารา
  หน้าตัดดิน บริเวณบ่อขุดดินในสวนปาล์ม *เลียงช้าง
  หาน้าตัดสูง 8 ม. เก็บ ตย. ช่วง 4-8 ม.
  5
  6-
  UTM WGS 84 470
  Ele. 43m
  426541 6/969752 N
  WSR-WR
  Capesta
  ne?
  นน.ชิ้น
  (kg)
  นน.แล้ว
  (kg)
  PNATKO3(1) 0.543
  0.513
  PNATKO3(2) 0.5
  0.495
  PNATKO3(3) 0.513
  0.502
  WSR
  PNATKO3(4)
  0.678
  0.569
  Qtz~20%
  ขนาด 2-3 มม.
  7
  Feld v. 0.2-0.3 ซม.
  8
  ตำเหน่งเก็บตัวอย่าง ต.พ.
  รูปที่ ๑๑.๔.๔ ตัวอย่างการบันทึกข้อมูลค่าความถ่วงจำเพาะของดินในภาคสนาม
  ๑๑.๕ การตั้งชื่อหมายเลขตัวอย่างชั้นดิน/หิน
  กำหนดการตั้งชื่อตัวอย่าง รายละเอียดดังแสดงในตารางที่ ๒
  (๑)RBR(๒)BP(๓)๐๑(๔)(๑) (๕)WS
  of
  
  -๗๑-
  ตารางที่ ๒ รายละเอียดการตั้งชื่อตัวอย่าง