การประมูลงานรัฐในกลุ่มการตลาดระหว่างประเทศ: ช่องทางสร้างโอกาสธุรกิจด้วยการตลาดระดับโลก

การประมูลงานรัฐในกลุ่มการตลาดระหว่างประเทศเป็นหนึ่งในโอกาสสำคัญที่ผู้ประกอบการไทยสามารถเข้าร่วมได้ โดยเฉพาะในยุคที่รัฐบาลมุ่งเน้นการส่งเสริมซอฟต์พาวเวอร์และภาพลักษณ์ของประเทศผ่านการตลาดและกิจกรรมการค้าระหว่างประเทศ งานประมูลเหล่านี้มักเกิดขึ้นจากความร่วมมือกับหน่วยงานอย่างกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ หรือองค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศ (ทูตพาณิชย์) ซึ่งมีการเปิดประมูลอย่างต่อเนื่องทั้งในรูปแบบของงานจัดกิจกรรม งานประชาสัมพันธ์ หรือการจัดแสดงสินค้าในต่างประเทศ เช่น งาน Inter Health Expo 2026, Hong Kong International Film TV Market 2026 หรือ Thailand Digital Valley ที่เน้นการส่งเสริมด้านดิจิทัลและนวัตกรรม

โครงการที่ได้รับการเปิดประมูลส่วนใหญ่เน้นการสร้างภาพลักษณ์และตระหนักรู้เกี่ยวกับสินค้าและบริการจากประเทศไทยในตลาดต่างประเทศ โดยเฉพาะสินค้าเกษตรมูลค่าสูง เช่น ข้าว ผักผลไม้ หรือเครื่องดื่มสมุนไพร ซึ่งต้องการการประชาสัมพันธ์เชิงรุกผ่านสื่อสังคมออนไลน์ ผู้นำทางความคิด (KOLs) ระดับนานาชาติ หรือกิจกรรม Out of Home Advertising ที่มีประสิทธิภาพในเมืองท่องเที่ยวสำคัญอย่างเซี่ยงไฮ้ ปักกิ่ง หรือกรุงโซล ขอบเขตงานครอบคลุมทั้งการวางแผนกลยุทธ์การตลาด ออกแบบแคมเปญ จัดกิจกรรม ติดต่อสื่อสารกับผู้จัดงานต่างประเทศ และการดูแลหลังการจัดกิจกรรมเพื่อติดตามผลลัพธ์

สิ่งที่ผู้เข้าประมูลต้องส่งมอบในแต่ละโครงการ ได้แก่ แพ็กเกจการประชาสัมพันธ์ครบวงจร รายงานผลการดำเนินงาน วิเคราะห์แนวโน้มการรับรู้ รายงานยอดผู้เข้าร่วม รวมถึงเอกสารรับรองผลงานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตัวอย่างเช่น โครงการที่จัดในงาน Hong Kong International Film TV Market 2026 ต้องการภาพลักษณ์ที่สะท้อนความเป็นไทยในอุตสาหกรรมบันเทิง ต้องมีการจัดกิจกรรมแสดงสินค้า จัดเวิร์กช็อป หรือจัดฉายภาพยนตร์สั้นเพื่อส่งเสริมการรับรู้ พร้อมรายงานผลเชิงบวกจากผู้เข้าร่วมและสื่อมวลชน

สเป็คงานที่ใช้ในการตัดสินข้อเสนอต้องมีความชัดเจนในด้านเทคนิค เช่น ต้องมีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดกิจกรรม ต้องมีการพัฒนาเนื้อหาที่สื่อสารได้ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ต้องมีการจัดการกับข้อมูลสิทธิ์สื่อและลิขสิทธิ์อย่างถูกต้อง และต้องมีการประเมินผลกระทบเชิงสังคมและเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงาน ข้อกำหนดด้านคุณภาพจึงต้องสูง ตั้งแต่การใช้บุคลากรที่มีประสบการณ์ เช่น นักสื่อสารการตลาด ที่มีวุฒิการศึกษาด้านการตลาดระหว่างประเทศ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านการสื่อสารเชิงกลยุทธ์ รวมถึงทีมงานที่มีประสบการณ์จัดกิจกรรมในต่างประเทศ

การแข่งขันในการประมูลงานรัฐในกลุ่มนี้มักเน้นที่องค์ประกอบสองด้านหลัก คือ ด้านเทคนิค (70%) ที่เน้นความคิดสร้างสรรค์ ประสิทธิภาพของแผนการตลาด และการติดตามผลที่จับต้องได้ และด้านราคา (30%) ที่ต้องเสนอราคาที่สมเหตุสมผล โดยคำนึงถึงต้นทุนการจัดกิจกรรมในต่างประเทศ ค่าใช้จ่ายทางการสื่อสาร ค่าลิขสิทธิ์ และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ผู้เข้าประมูลที่มีประสบการณ์ดำเนินงานในประเทศที่มีสัดส่วนการส่งออกสูง เช่น จีน ญี่ปุ่น หรือสหรัฐอเมริกา หรือมีผลงานเชิงประจักษ์ในงานแสดงสินค้าระหว่างประเทศจะได้เปรียบสูงสุด

คุณสมบัติของผู้เข้าประมูลที่จะได้รับการพิจารณาได้แก่ การจดทะเบียนเป็นบริษัทในประเทศไทย หรือเครือข่ายต่างประเทศที่มีสำนักงานในไทย ต้องมีประสบการณ์ในการดำเนินงานด้านการตลาดระหว่างประเทศอย่างน้อย 5 ปี มีผลงานที่จัดทำให้หน่วยงานรัฐหรือบริษัทเอกชนในต่างประเทศ พร้อมมีรายงานผลการดำเนินงานที่มีค่าใช้จ่ายจริง ต้องมีบุคลากรที่มีวุฒิปริญญาโท หรือปริญญาเอกด้านการตลาดหรือการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม ต้องมีใบอนุญาตประกอบธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เช่น ใบอนุญาตจัดกิจกรรม ใบอนุญาตนำเข้า-ส่งออก หรือใบอนุญาตใช้สื่อโฆษณาในต่างประเทศ และต้องมีฐานะทางการเงินที่มั่นคง พร้อมงบการเงินที่ชัดเจน หรือมีเงินทุนจดทะเบียนอย่างน้อย 5 ล้านบาท

ขั้นตอนการเข้าร่วมประมูลมีดังนี้ 1) ตรวจสอบประกาศจากเว็บไซต์กรมบัญชีกลาง หรือเว็บไซต์ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงพาณิชย์ หรือทูตพาณิชย์ 2) ลงทะเบียนเพื่อรับข้อมูลข่าวสารประมูล 3) ขอรับเอกสาร TOR หรือข้อมูลรายละเอียดโครงการ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายตั้งแต่ 1,000 – 5,000 บาท ขึ้นอยู่กับขนาดโครงการ 4) จัดทำข้อเสนอที่ครบถ้วน รวมถึงแผนงาน งบประมาณ แผนการดำเนินงาน แนวทางการวัดผล และคุณสมบัติบริษัท 5) ยื่นข้อเสนอตามวันเวลาที่ระบุ ซึ่งมักจะมีการเปิดซองในวันที่กำหนด 6) รับฟังการชี้แจงผลการพิจารณา 7) เตรียมความพร้อมสำหรับการทำสัญญา ทั้งการจัดทำสัญญา บันทึกข้อตกลง และการจัดส่งหนังสือรับรองการชำระภาษี

เคล็ดลับสำคัญในการชนะประมูล คือ ต้องมีการศึกษา TOR อย่างละเอียด ต้องกำหนดราคาที่แข่งขันได้แต่ยังคงกำไร ต้องแสดงให้เห็นถึงความน่าเชื่อถือผ่านผลงานจริง ทั้งในและต่างประเทศ ต้องมีแผนการประชาสัมพันธ์ที่ชัดเจนและง่ายต่อการติดตามผล ต้องเตรียมความพร้อมในการชี้แจงข้อสงสัยกับผู้คัดเลือก และต้องมีการวางแผนการสื่อสารเชิงกลยุทธ์ที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติมที่ควรตรวจสอบ ได้แก่ เว็บไซต์กรมบัญชีกลาง (https://www.cgd.go.th) เว็บไซต์กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (https://www.ditp.go.th) หรือเว็บไซต์ของหน่วยงานทูตพาณิชย์ในต่างประเทศ รวมถึงสมาคมการตลาดแห่งประเทศไทยและสมาคมการประชาสัมพันธ์แห่งชาติ ที่มีการจัดอบรมและให้คำปรึกษาสำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการเข้าร่วมประมูลงานรัฐ